<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><!DOCTYPE article  PUBLIC "-//NLM//DTD Journal Publishing DTD v3.0 20080202//EN" "http://dtd.nlm.nih.gov/publishing/3.0/journalpublishing3.dtd"><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" dtd-version="3.0" xml:lang="en" article-type="research article"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">AJPS</journal-id><journal-title-group><journal-title>American Journal of Plant Sciences</journal-title></journal-title-group><issn pub-type="epub">2158-2742</issn><publisher><publisher-name>Scientific Research Publishing</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="doi">10.4236/ajps.2017.86080</article-id><article-id pub-id-type="publisher-id">AJPS-76137</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Articles</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="Discipline-v2"><subject>Biomedical&amp;Life Sciences</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>
 
 
  Morphological Characterization in Wild Species of &lt;i&gt;Heliconias&lt;/i&gt; (&lt;i&gt;Heliconia&lt;/i&gt; spp) in Mexico
 
</article-title></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Carlos</surname><given-names>Hugo Avendaño-Arrazate</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Jorge</surname><given-names>Alberto Arrazate-Argueta</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff2"><sup>2</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Simitrio</surname><given-names>Ortíz-Curiel</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Esaú</surname><given-names>Moreno-Pérez</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff3"><sup>3</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Leobardo</surname><given-names>Iracheta-Donjuan</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Delfino</surname><given-names>Reyes-López</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff4"><sup>4</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Manuel</surname><given-names>Grajales-Solís</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Misael</surname><given-names>Martínez-Bolaños</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Moises</surname><given-names>Cortés-Cruz</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff5"><sup>5</sup></xref></contrib></contrib-group><aff id="aff2"><addr-line>Postgraduate College, Postgraduate in Edafology, Montecillo, Mexico</addr-line></aff><aff id="aff3"><addr-line>Autonomus University of Chapingo, Departament of Fitotecnia, Chapingo, Mexico</addr-line></aff><aff id="aff5"><addr-line>National Genetic Resources Center –INIFAP, Tepatitlan, Mexico</addr-line></aff><aff id="aff4"><addr-line>Autonomus University of Puebla, Teziutlan, Mexico</addr-line></aff><aff id="aff1"><addr-line>National Forestry, Crops and Livestock Research Institute (INIFAP)-Experimental Station Rosario Izapa, Tuxtla Chico, Mexico</addr-line></aff><pub-date pub-type="epub"><day>11</day><month>05</month><year>2017</year></pub-date><volume>08</volume><issue>06</issue><fpage>1210</fpage><lpage>1223</lpage><history><date date-type="received"><day>March</day>	<month>1,</month>	<year>2017</year></date><date date-type="rev-recd"><day>Accepted:</day>	<month>May</month>	<year>12,</year>	</date><date date-type="accepted"><day>May</day>	<month>15,</month>	<year>2017</year></date></history><permissions><copyright-statement>&#169; Copyright  2014 by authors and Scientific Research Publishing Inc. </copyright-statement><copyright-year>2014</copyright-year><license><license-p>This work is licensed under the Creative Commons Attribution International License (CC BY). http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</license-p></license></permissions><abstract><p>
 
 
  In Mexico, the utilization of native 
  
  heliconias
   germplasm for preservation and genetic improvement purposes, has been limited partly because of the unawareness between their population similarities and differences, and because of the degree of genetic divergence that exists among the interspecific and intraspecific ecotypes originated from different regions of the humid tropics. The objective of the present study was to 
  morphological
   
  characterization
   wild species of the genus 
  
  Heliconias
   in Mexico through some qualitative and quantitative morphological descriptors. Fifty-five qualitative and quantitative morphological characters were studied in 25 accessions from 11 native species. Characters of plant, leaf, inflorescence, flower, fruit, and seed were taken into account. Data was analyzed by Principal Component Analysis (PCA) and Hierarchical Cluster Analysis. Two analyses were carried out: the first one was for the 25 accessions that included characters of flower (55 variables), whereas the second was for only 19 accessions (66 variables) concluded until seed. The first six components explained a 69.4% of the total variation based on PCA. The variables which contributed most significantly were: leaf length (p &lt; 0.001), limb width (p &lt; 0.001), limb's petiole length (p &lt; 0.001), pseudostem thicknes
  s
   (p &lt; 0.05)/width at 60 cm (p &lt; 0.05), rachis width (p &lt; 0.05)/thickness (p &lt; 0.001), second bract width (p &lt; 0.001), growth (p &lt; 0.001) and type of inflorescence (p &lt; 0.05), petiole (p &lt; 0.05) and peduncle length (p &lt; 0.05), rachis color (p &lt; 0.05), and wax in limb (p &lt; 0.05) and in pseudostem (p &lt; 0.05). Thirty-eight descriptors were suggested to differentiate wild species of 
  
  heliconias
   in Mexico.
 
</p></abstract><kwd-group><kwd>&lt;i&gt;Heliconia&lt;/i&gt;</kwd><kwd> Morphological Descriptors</kwd><kwd> Principal Components</kwd></kwd-group></article-meta></front><body><sec id="s1"><title>1. Introduction</title><p>The Heliconia genera are a group of plants integrated by 200 to 220 species which inhabit in the tropical and subtropical forests of America [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref1">1</xref>] . In Colombia, there were 93 species recognized until the year of 1993 [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref2">2</xref>] , but in Mexico, there is mention of 14 to 16 different species [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref3">3</xref>] , with three endemic species [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref4">4</xref>] .</p><p>Heliconias are plants with inflorescences that can be present throughout the year or during seasons, as in most species. The terminal inflorescence is formed by bracts colorful, with variable size and shape to be cultivated as an ornamental plant by farmers [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref3">3</xref>] . These characteristics make them exotic flowers with a growing demand in the market. In Mexico, Veracruz and Chiapas states are the main producers of these flowers [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref5">5</xref>] . In the plants of this genus, a high phenotypic variation has been observed, this represent a good possibility to form varieties or hybrids with high quality, but up to now, research studies have focused mainly on taxonomic studies [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref6">6</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref7">7</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref8">8</xref>] , and regeneration and in vitro propagation [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref9">9</xref>] rather than on morphological diversity characterization.</p><p>Varietal characterization is meant by the description of an existing variation in one germplasm collection. Its main objective is the identification and differentiation of the accessions in one specie [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref10">10</xref>] . For this, the use of varietal descriptors is essentially important, where one descriptor is a characteristic or a quality which expression is easy to measure, register or evaluate, and it refers to the accession shape, structure and behavior [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref11">11</xref>] . Descriptors can take values of numerical, scale, code, and qualifying adjective types [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref10">10</xref>] .</p><p>Characterization can be made through some morphological markers which are observed primarily when identifying, classifying and distinguishing phenotypes. It can also be made by molecular markers of DNA or proteins, where in either case, heredity can be traced out and detected variation (polymorphism) is useful for the genetic diversity characterization and classification [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref12">12</xref>] .</p><p>In the molecular characterization of one species, the existing variability is estimated within the genome of the individuals that make up the population [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref12">12</xref>] .</p><p>Within the Heliconia genera, morphological characterization has been used to differentiate interspecific cultivars and hybrids [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref1">1</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref13">13</xref>] . Guimaraes et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref13">13</xref>] for example, utilized 45 qualitative morphological descriptors of pseudostem, leaf, inflorescence, and flower to differentiate interspecific species and hybrids of heliconias from Brazil.</p><p>In Mexico, the utilization of native heliconias germplasm for preservation and genetic improvement purposes has been limited partly because of the unawareness between their population similarities and differences, and because of the degree of genetic divergence that exists among the interspecific and intraspecific ecotypes originated from different regions of the humid tropics.</p><p>In order to carry out morphological characterization of a native germplasm collection in Mexico, Ortiz et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref14">14</xref>] used only inflorescence morphological characters such as color and shape, whereas Avenda&#241;o et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref15">15</xref>] only used leaf and inflorescence characters.</p><p>The goal of the present study was to morphologically characterize wild species of the genus Heliconias in Mexico, through some qualitative and quantitative morphological descriptors.</p></sec><sec id="s2"><title>2. Material and Methods</title><p>This current work was carried out at Rosario Izapa Experimental Station of the National Forestry, Crops and Livestock Research Institute (INIFAP) wich is located at 15˚16'16.1''LN, 92˚42'59.1''LW, and at 435 m altitude in Tuxtla Chico, Chiapas, Mexico.</p><p>Twenty-five accessions were studied comprising 11 native species of heliconia, that were collected from the south-east region of Mexico (covering the states of Oaxaca, Puebla, Veracruz, and Chiapas); these accession are currently conserved at the Genebank of Heliconia, in the Rosario Izapa Experimental Station- INIFAP (<xref ref-type="table" rid="table1">Table 1</xref>). The accessions were chosen based on their morphological characteristics of plant, bracts and flower.</p><sec id="s2_1"><title>2.1. Morphological Characterization</title><p>Each accession was characterized based on 66 varietal descriptors (<xref ref-type="table" rid="table2">Table 2</xref>): From these descriptors, 34 and 32 were quantitative and qualitative descriptors respectively, for plant, leaf, inflorescence (bract), flower, fruit, and seed (<xref ref-type="table" rid="table2">Table 2</xref>).</p></sec><sec id="s2_2"><title>2.2. Statistical Analysis</title><p>We evaluated 66 descriptors, qualitative characters were taken based on visual parameters, except for color that was taken as reference the Pantone&#174; color chart; For the registration of the quantitative characters was used rule and electronic vernier mark Mitutoyo, Model No. CD-6 CS. For each character, 20 repetitions per accession were evaluated, considering a repetition to a leaf, a fruit or a seed according to the case.</p><p>The principal components analysis (PC) was applied to the data obtained using the PRINCOMP procedure of SAS Ver.6.12 [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref16">16</xref>] using the correlation matrix; (Eigenvalues), eigenvectors and pearson correlation coefficient between the original variables and the principal components [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref17">17</xref>] . The PCs were plotted on a Cartesian plane, to observe the distribution of the characterized accessions.</p><p>Hierarchical clusters were also analyzed by the PROC CLUSTER procedure of SAS Ver. 6.12 [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref16">16</xref>] and the algorithm was performed by hierarchical clustering, which generated a dendrogram that allowed to distinguish the groups conformed by the characterized accessions [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref17">17</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref18">18</xref>] .</p><table-wrap id="table1" ><label><xref ref-type="table" rid="table1">Table 1</xref></label><caption><title> Accessions of wild species of heliconias in Mexico studied</title></caption><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >Code</th><th align="center" valign="middle" >Specie</th><th align="center" valign="middle" >Location</th><th align="center" valign="middle" >State</th><th align="center" valign="middle" >Latitude (n)</th><th align="center" valign="middle" >Longitude (o)</th><th align="center" valign="middle" >Altitude (m)</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >L1</td><td align="center" valign="middle" >H. latispatha Benth</td><td align="center" valign="middle" >Acapetahua</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >15˚16'16.3&quot;</td><td align="center" valign="middle" >92˚42'57.3&quot;</td><td align="center" valign="middle" >36</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >L2</td><td align="center" valign="middle" >H. latispatha Benth</td><td align="center" valign="middle" >Acapetahua</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >15˚16'16.1&quot;</td><td align="center" valign="middle" >92˚42'57.1</td><td align="center" valign="middle" >36</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Li1</td><td align="center" valign="middle" >H. librata Griggs</td><td align="center" valign="middle" >Ejido A. Obreg&#243;n</td><td align="center" valign="middle" >Veracruz</td><td align="center" valign="middle" >17˚17'46.7&quot;</td><td align="center" valign="middle" >94˚35'34.7</td><td align="center" valign="middle" >74</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >S1</td><td align="center" valign="middle" >H. spissa Griggs</td><td align="center" valign="middle" >Villa corzo, Nueva Independencia</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >16˚13'05.30</td><td align="center" valign="middle" >93˚35'09.38&quot;</td><td align="center" valign="middle" >1270</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >U1</td><td align="center" valign="middle" >H. uxpanapensis</td><td align="center" valign="middle" >Uxpanapa Loc. 12</td><td align="center" valign="middle" >Veracruz</td><td align="center" valign="middle" >17˚13'13.2&quot;</td><td align="center" valign="middle" >94˚8'40.6&quot;</td><td align="center" valign="middle" >90</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >V1</td><td align="center" valign="middle" >H. vaginalis Benth. Subsp. Mathiasiae (G. S. Daniels &amp; F. G. Stiles) L. Anders.</td><td align="center" valign="middle" >Palenque</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >17˚23'48.4&quot;</td><td align="center" valign="middle" >91˚59'23.2&quot;</td><td align="center" valign="middle" >309</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >S2</td><td align="center" valign="middle" >H. spissa Griggs</td><td align="center" valign="middle" >Ocosingo</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >16˚58'02.9&quot;</td><td align="center" valign="middle" >92˚6'09.4&quot;</td><td align="center" valign="middle" >1193</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >B1</td><td align="center" valign="middle" >H. bourgaeana Petersen</td><td align="center" valign="middle" >Cuetzalan</td><td align="center" valign="middle" >Puebla</td><td align="center" valign="middle" >20˚2'52.3&quot;</td><td align="center" valign="middle" >97˚32'26.8&quot;</td><td align="center" valign="middle" >705</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >B2</td><td align="center" valign="middle" >H. bourgaeana Petersen</td><td align="center" valign="middle" >Cuetzalan</td><td align="center" valign="middle" >Puebla</td><td align="center" valign="middle" >20˚3'18.28</td><td align="center" valign="middle" >97˚32'02.03&quot;</td><td align="center" valign="middle" >602</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >L3</td><td align="center" valign="middle" >H. latispatha Benth</td><td align="center" valign="middle" >Rosario Izapa</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >15˚16'16.1&quot;</td><td align="center" valign="middle" >92˚42'57.1</td><td align="center" valign="middle" >419</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >U2</td><td align="center" valign="middle" >H. uxpanapensis Guti&#233;rrez B&#225;ez</td><td align="center" valign="middle" >Uxpanapa Loc. 10</td><td align="center" valign="middle" >Veracruz</td><td align="center" valign="middle" >17˚15'03.4&quot;</td><td align="center" valign="middle" >94˚22'39.3&quot;</td><td align="center" valign="middle" >82</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >U3</td><td align="center" valign="middle" >H. uxpanapensis Guti&#233;rrez B&#225;ez</td><td align="center" valign="middle" >Uxpanapa</td><td align="center" valign="middle" >Veracruz</td><td align="center" valign="middle" >17˚15'06.2&quot;</td><td align="center" valign="middle" >94˚23'16.4&quot;</td><td align="center" valign="middle" >73</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >H2</td><td align="center" valign="middle" >H. bihai</td><td align="center" valign="middle" >Cuetzalan</td><td align="center" valign="middle" >Puebla</td><td align="center" valign="middle" >20˚3'33.8&quot;</td><td align="center" valign="middle" >97˚31'36.4&quot;</td><td align="center" valign="middle" >514</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >L4</td><td align="center" valign="middle" >H. latispatha Benth</td><td align="center" valign="middle" >Tuzantan</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >15˚16'16.1&quot;</td><td align="center" valign="middle" >92˚42'57.1</td><td align="center" valign="middle" >35.6</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >S3</td><td align="center" valign="middle" >H. spissa (Griggs) StandI.</td><td align="center" valign="middle" >Matias Romero</td><td align="center" valign="middle" >Oaxaca</td><td align="center" valign="middle" >17˚ 5' 46.5&quot;</td><td align="center" valign="middle" >94˚ 57' 12.83&quot;</td><td align="center" valign="middle" >126</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >S4</td><td align="center" valign="middle" >H. spissa (Griggs) StandI.</td><td align="center" valign="middle" >Matias Romero</td><td align="center" valign="middle" >Oaxaca</td><td align="center" valign="middle" >17˚ 5' 55.5&quot;</td><td align="center" valign="middle" >94˚ 56' 42.9&quot;</td><td align="center" valign="middle" >161</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >C1</td><td align="center" valign="middle" >H. collinsiana, Var. Velutina</td><td align="center" valign="middle" >Villa corzo, Nueva Independencia</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >16˚13'4.89&quot;</td><td align="center" valign="middle" >93˚35'11.45&quot;</td><td align="center" valign="middle" >1264</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >C2</td><td align="center" valign="middle" >H. collinsiana Griggs var. Collinsiana</td><td align="center" valign="middle" >El triunfo</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >15˚21'30.29</td><td align="center" valign="middle" >92˚31'55.94&quot;</td><td align="center" valign="middle" >596</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >B3</td><td align="center" valign="middle" >H. bourgaeana Petersen</td><td align="center" valign="middle" >La Joya, Tezonapa</td><td align="center" valign="middle" >Veracruz</td><td align="center" valign="middle" >18˚38'06.14&quot;</td><td align="center" valign="middle" >96˚47'13.52&quot;</td><td align="center" valign="middle" >635</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >U4</td><td align="center" valign="middle" >H. uxpanapensis Guti&#233;rrez B&#225;ez</td><td align="center" valign="middle" >Uxpanapa</td><td align="center" valign="middle" >Veracruz</td><td align="center" valign="middle" >17˚15'13.2&quot;</td><td align="center" valign="middle" >94˚22'31.9&quot;</td><td align="center" valign="middle" >101</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >P1</td><td align="center" valign="middle" >H. champneiana</td><td align="center" valign="middle" >Palenque</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >17˚23'42.1&quot;</td><td align="center" valign="middle" >91˚59'38.8&quot;</td><td align="center" valign="middle" >50</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >P2</td><td align="center" valign="middle" >H. champneiana</td><td align="center" valign="middle" >Palenque</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >17˚23'42.1&quot;</td><td align="center" valign="middle" >91˚59'38.8&quot;</td><td align="center" valign="middle" >309</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >H4</td><td align="center" valign="middle" >H. bihai</td><td align="center" valign="middle" >Aguapan</td><td align="center" valign="middle" >Puebla</td><td align="center" valign="middle" >20˚3'07.0&quot;</td><td align="center" valign="middle" >97˚31'54.3&quot;</td><td align="center" valign="middle" >590</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >C3</td><td align="center" valign="middle" >H. collinsiana ver. collinsiana</td><td align="center" valign="middle" >Rosario Izapa</td><td align="center" valign="middle" >Chiapas</td><td align="center" valign="middle" >14˚57'45.20&quot;</td><td align="center" valign="middle" >92˚9'17.94&quot;</td><td align="center" valign="middle" >402</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >C4</td><td align="center" valign="middle" >H. collinsiana Griggs var. collinsiana</td><td align="center" valign="middle" >Tezonapa</td><td align="center" valign="middle" >Veracruz</td><td align="center" valign="middle" >18˚37'36.2&quot;</td><td align="center" valign="middle" >96˚42'22.6&quot;</td><td align="center" valign="middle" >250</td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap-group id="2"><label><xref ref-type="table" rid="table2">Table 2</xref></label><caption><title> Morphological evaluated characters for the characterisation of wild species of heliconias in Mexico</title></caption><table-wrap id="2_1"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" ></th><th align="center" valign="middle" >Character</th><th align="center" valign="middle" >Scale</th><th align="center" valign="middle"  colspan="2"  >Acronym</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="5"  >Plant</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >1.</td><td align="center" valign="middle" >Culm growth</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >1: Extended 2: somewhat extended 3: Compact</td><td align="center" valign="middle" >CW</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >2.</td><td align="center" valign="middle" >Type of rhizome</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >1: Leptomorph 2: Mesomorphs 3: Pachymorph</td><td align="center" valign="middle" >TR</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >3.</td><td align="center" valign="middle" >Plant growth</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >1: Musoide 2: Canoide 3: Zingiberoide</td><td align="center" valign="middle" >PG</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >4.</td><td align="center" valign="middle" >Plant length</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >cm</td><td align="center" valign="middle" >PL</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap id="2_2"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >5.</th><th align="center" valign="middle" >Pseudostem length</th><th align="center" valign="middle" >cm</th><th align="center" valign="middle" >PSLE</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >6.</td><td align="center" valign="middle" >Pseudostem’ petiole width</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >PPW</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >7.</td><td align="center" valign="middle" >Pseudostem’ petiole thickness</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >PPT</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >8.</td><td align="center" valign="middle" >Pseudostem width 60 cm</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >PSW</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >9.</td><td align="center" valign="middle" >Pseudostem thickness 60 cm</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >PST</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >10.</td><td align="center" valign="middle" >Pseudostem colour</td><td align="center" valign="middle" >1: Green 2: Yellow 3: Red</td><td align="center" valign="middle" >PCO</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >11.</td><td align="center" valign="middle" >Pseudostem shape</td><td align="center" valign="middle" >1: Tubular 2: Ribbed 3: Oval</td><td align="center" valign="middle" >PS</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >12.</td><td align="center" valign="middle" >Pseudostem pubescence</td><td align="center" valign="middle" >1: Pubescent 2: Setosa 3: Glabrous</td><td align="center" valign="middle" >PPB</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >13.</td><td align="center" valign="middle" >Pseudostem length ratio and leaf length</td><td align="center" valign="middle" >cm</td><td align="center" valign="middle" >PLRLEL</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >14.</td><td align="center" valign="middle" >Wax in pseudostem</td><td align="center" valign="middle" >1: Presence 2: Absence</td><td align="center" valign="middle" >WAP</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="4"  >Leaf</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >15.</td><td align="center" valign="middle" >Limb edge</td><td align="center" valign="middle" >1: Entire 2: Dentate 3: Serrate 4: Crenate</td><td align="center" valign="middle" >LE</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >16.</td><td align="center" valign="middle" >Limb ondulation</td><td align="center" valign="middle" >1: Undulate 2: Fuzzy 3: Absence</td><td align="center" valign="middle" >LON</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >17.</td><td align="center" valign="middle" >Limb’s base shape</td><td align="center" valign="middle" >1: Acute 2: Obtuse 3: Alternate 4: Trucate 5: Cordate</td><td align="center" valign="middle" >LBS</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >18.</td><td align="center" valign="middle" >Limb’s apices shape</td><td align="center" valign="middle" >1: Acute 2: Obtuse 3: Acuminate</td><td align="center" valign="middle" >LAS</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >19.</td><td align="center" valign="middle" >Limb length</td><td align="center" valign="middle" >cm</td><td align="center" valign="middle" >LLE</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >20.</td><td align="center" valign="middle" >Limb width</td><td align="center" valign="middle" >cm</td><td align="center" valign="middle" >LW</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >21.</td><td align="center" valign="middle" >Limb length-to-width ratio</td><td align="center" valign="middle" >1: Too elongated 2: Moderately elongated 3: Medium. 4: Moderately compressed 5: Highly compressed</td><td align="center" valign="middle" >LLEWR</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >22.</td><td align="center" valign="middle" >Limb color</td><td align="center" valign="middle" >1: Bright green 2: Green 3: Light green</td><td align="center" valign="middle" >LCO</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >23.</td><td align="center" valign="middle" >Leaves arrangement</td><td align="center" valign="middle" >1: Rosette 2: Distichous 3: Alternate</td><td align="center" valign="middle" >LA</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >24.</td><td align="center" valign="middle" >Leaves present</td><td align="center" valign="middle" >Number</td><td align="center" valign="middle" >LNo</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >25.</td><td align="center" valign="middle" >Limb’s petiole length</td><td align="center" valign="middle" >cm</td><td align="center" valign="middle" >LPLE</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >26.</td><td align="center" valign="middle" >Petiole consistency</td><td align="center" valign="middle" >1: Full 2: Hollow</td><td align="center" valign="middle" >PEC</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >27.</td><td align="center" valign="middle" >Leaf length</td><td align="center" valign="middle" >cm</td><td align="center" valign="middle" >LELE</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >28.</td><td align="center" valign="middle" >Wax in limb</td><td align="center" valign="middle" >1: Presence 2: Absence</td><td align="center" valign="middle" >WL</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >29.</td><td align="center" valign="middle" >Type of leaf venation</td><td align="center" valign="middle" >1: Highly visible 2: Visible 3: Barely visible</td><td align="center" valign="middle" >TLV</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >30.</td><td align="center" valign="middle" >Leaf growth</td><td align="center" valign="middle" >1: Erected 2: Outwards (salient) 3: Downward</td><td align="center" valign="middle" >LG</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >31.</td><td align="center" valign="middle" >Leaf symmetry</td><td align="center" valign="middle" >1: Symmetric 2: Moderately asymmetric 3: Asymmetric</td><td align="center" valign="middle" >LS</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="4"  >Inflorescence</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >32.</td><td align="center" valign="middle" >Inflorescence growth</td><td align="center" valign="middle" >1: Erected 2: Pendular 3: Between 0 &amp; 45˚ 4: Between 45 &amp; 90˚</td><td align="center" valign="middle" >IG</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >33.</td><td align="center" valign="middle" >Inflorescence length</td><td align="center" valign="middle" >cm</td><td align="center" valign="middle" >ILE</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >34.</td><td align="center" valign="middle" >Inflorescence width</td><td align="center" valign="middle" >cm</td><td align="center" valign="middle" >IW</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >35.</td><td align="center" valign="middle" >inflorescence length-to-width ratio</td><td align="center" valign="middle" >cm</td><td align="center" valign="middle" >ILEWR</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >36.</td><td align="center" valign="middle" >Rachis shape</td><td align="center" valign="middle" >1: Lineal 2: Undulate</td><td align="center" valign="middle" >RS</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >37.</td><td align="center" valign="middle" >Rachis width</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >RW</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >38.</td><td align="center" valign="middle" >Rachis thickness</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >RT</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >39.</td><td align="center" valign="middle" >Presence of pubescence</td><td align="center" valign="middle" >1: Pubescent 2: Setosa 3: Glabrous</td><td align="center" valign="middle" >PPB</td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap id="2_3"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >40.</th><th align="center" valign="middle" >Open bracts</th><th align="center" valign="middle" >Number</th><th align="center" valign="middle" >BNo</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >41.</td><td align="center" valign="middle" >Second bract length</td><td align="center" valign="middle" >cm</td><td align="center" valign="middle" >SNBLE</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >42.</td><td align="center" valign="middle" >Second bract width</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >SNBW</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >43.</td><td align="center" valign="middle" >Second bract thickness</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >SNBT</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >44.</td><td align="center" valign="middle" >Bracts arrangement</td><td align="center" valign="middle" >1: One level 2: Helicoid</td><td align="center" valign="middle" >BA</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >45.</td><td align="center" valign="middle" >Bracts color</td><td align="center" valign="middle" >1: Red 2: Pink 3: Yellow 4: Orange 5: Dotted</td><td align="center" valign="middle" >BCO</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >46.</td><td align="center" valign="middle" >Bract shape</td><td align="center" valign="middle" >1: Keel-like. 2: Boat-like</td><td align="center" valign="middle" >BS</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >47.</td><td align="center" valign="middle" >Rachis colouring</td><td align="center" valign="middle" >1: Red 2: Orange 3: Yellow 4: Pink 5: Green</td><td align="center" valign="middle" >RCO</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >48.</td><td align="center" valign="middle" >Type of inflorescence</td><td align="center" valign="middle" >1: Erected: in only one level 2: Erected: in one more level 3: Pendular: in only one level 4: Pendular: in one more level</td><td align="center" valign="middle" >TOI</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="4"  >Flower</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >49.</td><td align="center" valign="middle" >Sepals colour</td><td align="center" valign="middle" >1: Light green 2: Yellow 3: Orange</td><td align="center" valign="middle" >SCO</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >50.</td><td align="center" valign="middle" >Peduncle color</td><td align="center" valign="middle" >1: Yellow 2: Green 3: White</td><td align="center" valign="middle" >PCO</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >51.</td><td align="center" valign="middle" >Sepal length of the most flourished flower</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >SLEMFF</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >52.</td><td align="center" valign="middle" >Most flourished flower width</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >MFFW</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >53.</td><td align="center" valign="middle" >Most flourished flower thickness</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >MFFT</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >54.</td><td align="center" valign="middle" >Peduncle length</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >PLE</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >55.</td><td align="center" valign="middle" >Peduncle width</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >PW</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="4"  >Fruit</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >56</td><td align="center" valign="middle" >Ovary color</td><td align="center" valign="middle" >1: Light green 2: Yellow 3: Orange 4: Purple 5: Blue</td><td align="center" valign="middle" >VCO</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >57.</td><td align="center" valign="middle" >Fruit in second bract</td><td align="center" valign="middle" >Number</td><td align="center" valign="middle" >FSB</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >58.</td><td align="center" valign="middle" >Ovary length</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >OLE</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >59.</td><td align="center" valign="middle" >Ovary width</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >OW</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >60.</td><td align="center" valign="middle" >loculos in fruit</td><td align="center" valign="middle" >Number</td><td align="center" valign="middle" >NOLC</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >61.</td><td align="center" valign="middle" >Seeds in fruit</td><td align="center" valign="middle" >Number</td><td align="center" valign="middle" >SNo</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="4"  >Seed</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >62.</td><td align="center" valign="middle" >Seed length</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >SELE</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >63.</td><td align="center" valign="middle" >Seed thickness</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >SET</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >64.</td><td align="center" valign="middle" >Seed color</td><td align="center" valign="middle" >1: Dark grey 2: Brown 3: Beige 4: Yellow</td><td align="center" valign="middle" >SECO</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >65.</td><td align="center" valign="middle" >Seed shape</td><td align="center" valign="middle" >1: Oval 2: Elliptical 3: Ovobade</td><td align="center" valign="middle" >SES</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >66.</td><td align="center" valign="middle" >Seed width</td><td align="center" valign="middle" >mm</td><td align="center" valign="middle" >SEW</td></tr></tbody></table></table-wrap></table-wrap-group></sec></sec><sec id="s3"><title>3. Results and Discussion</title><sec id="s3_1"><title>3.1. Analysis with 55 Variables and 25 Accesions Were Included.</title><p>For the initial analysis, 25 accessions as well as 55 descriptors were used without including fruit and seed variables (<xref ref-type="table" rid="table2">Table 2</xref>). The PCA indicated that the first six components explained 69.4% of the total variability, with 26.1%, 14.0%, 9.0%, 7.8%, 6.5% and 5.9% respectively (<xref ref-type="table" rid="table3">Table 3</xref>). These results are very similar to those reported by Sosof et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref19">19</xref>] with 43 cultivars of Heliconia but using only</p><table-wrap id="table3" ><label><xref ref-type="table" rid="table3">Table 3</xref></label><caption><title> Eigenvalues and the total variance amount are explained by each of the principal components, based on the 55 morphological characters of Heliconia spp</title></caption><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >PC</th><th align="center" valign="middle" >Eigenvalores</th><th align="center" valign="middle" >Difference</th><th align="center" valign="middle" >Proportion</th><th align="center" valign="middle" >Acumulate</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >1</td><td align="center" valign="middle" >14.396</td><td align="center" valign="middle" >6.678</td><td align="center" valign="middle" >0.261</td><td align="center" valign="middle" >0.261</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >2</td><td align="center" valign="middle" >7.717</td><td align="center" valign="middle" >2.768</td><td align="center" valign="middle" >0.140</td><td align="center" valign="middle" >0.402</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >3</td><td align="center" valign="middle" >4.949</td><td align="center" valign="middle" >0.640</td><td align="center" valign="middle" >0.09</td><td align="center" valign="middle" >0.492</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >4</td><td align="center" valign="middle" >4.308</td><td align="center" valign="middle" >0.716</td><td align="center" valign="middle" >0.078</td><td align="center" valign="middle" >0.570</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >5</td><td align="center" valign="middle" >3.592</td><td align="center" valign="middle" >0.345</td><td align="center" valign="middle" >0.065</td><td align="center" valign="middle" >0.635</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >6</td><td align="center" valign="middle" >3.247</td><td align="center" valign="middle" >0.713</td><td align="center" valign="middle" >0.059</td><td align="center" valign="middle" >0.694</td></tr></tbody></table></table-wrap><p>PC = Principal Component.</p><p>three components (69.94).</p><p>The variables which contributed significantly were: for PC1: limb length (LLE, p &lt; 0.001), limb width (LW, p &lt; 0.001), limb petiole length (LPLE, p &lt; 0.001), pseudostem petiole width (PPW, p &lt; 0.001), pseudostem thickness at 60 cm (PPT, p &lt; 0.001), pseudostem width at 60 cm (PSW, p &lt; 0.001), rachis width (RW, p &lt; 0.001), rachis thickness (RT, p &lt; 0.001), second bract width (SNBW, p &lt; 0.001), plant length (PL, p &lt; 0.05), inflorescence length (ILE, p &lt; 0.05), second bract thickness (SNBT, p &lt; 0.05), pseudostem petiole thickness (PPT, p &lt; 0.05), plant growth (PG, p &lt; 0.05), pseudostem and leaf length ratio (PLRLEL, p &lt; 0.05), bracts arrangement (BA, p &lt; 0.05), and leaves growth (LG, p &lt; 0.05). For PC2: inflorescence growth (IG, p &lt; 0.001), type of inflorescence (TOI, p &lt; 0.05), peduncle length (PLE, p &lt; 0.05), rachis color (RCO, p &lt; 0.05), wax in limb (WL, p &lt; 0.05), pseudostem shape (PS, p &lt; 0.05), and bracts color (BCO, p &lt; 0.05). PC3: presence of pubescence on inflorescence (PPB, p &lt; 0.001), open bracts (BNo, p &lt; 0.05), inflorescence length-to-width ratio (ILEWR, p &lt; 0.05), limb color (LCO, p &lt; 0.05), rachis shape (RS, p &lt; 0.05), leaves present (LNo, p &lt; 0.05), and type of rhizome (TR, p &lt; 0.05). All of the above suggested that 33 of 55 analyzed variables contributed significantly to explain the total variation within the 25 heliconia characterized accessions (<xref ref-type="table" rid="table4">Table 4</xref>).</p><p>According to PC1 and PC2, the distribution of the accessions within Cartesian axis permitted to observe the great variation among the Heliconia species (<xref ref-type="fig" rid="fig1">Figure 1</xref>). Likewise, <xref ref-type="fig" rid="fig2">Figure 2</xref> shows that the clustering pattern of the accessions is consistent with their corresponding species, but inflorescence is now related to it.</p></sec><sec id="s3_2"><title>3.2. Hierarchical Cluster Analysis</title><p>With 55 variables (plant, leaf, inflorescence, and flower), a hierarchical cluster analysis (HCA) was carried out. According to a 0.05 semipartial correlation coefficient, six groups were determined and divided into different sub-groups, for example: group I was divided into IA and IB, group III into IIIA and IIIB, group V into VA and VB, and group VI into VI and VIB (<xref ref-type="fig" rid="fig3">Figure 3</xref>).</p><table-wrap-group id="4"><label><xref ref-type="table" rid="table4">Table 4</xref></label><caption><title> Eigenvectors and Pearson’s coefficient correlation of each original variable, is accordingly to its principal component of 55 characters</title></caption><table-wrap id="4_1"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle"  colspan="2"  >Variable</th><th align="center" valign="middle"  colspan="4"  >Eigenvectors</th><th align="center" valign="middle"  colspan="6"  >Pearson’s coefficient correlation</th><th align="center" valign="middle" ></th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  ></td><td align="center" valign="middle" >PC1</td><td align="center" valign="middle" >PC2</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >PC3</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >PC1</td><td align="center" valign="middle" >PC2</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >PC3</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >CW</td><td align="center" valign="middle" >0.099</td><td align="center" valign="middle" >0.179</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.184</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.378</td><td align="center" valign="middle" >0.498</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.409</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >TR</td><td align="center" valign="middle" >0.105</td><td align="center" valign="middle" >0.158</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.231</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.399</td><td align="center" valign="middle" >0.441</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.514*</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >PG</td><td align="center" valign="middle" >−0.182</td><td align="center" valign="middle" >0.068</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.012</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.690*</td><td align="center" valign="middle" >0.190</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.027</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >PL</td><td align="center" valign="middle" >0.200</td><td align="center" valign="middle" >0.158</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.135</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.759*</td><td align="center" valign="middle" >0.439</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.300</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >PSLE</td><td align="center" valign="middle" >0.049</td><td align="center" valign="middle" >0.274</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.066</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.187</td><td align="center" valign="middle" >0.763*</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.148</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >PPW</td><td align="center" valign="middle" >0.229</td><td align="center" valign="middle" >0.042</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.079</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.869**</td><td align="center" valign="middle" >0.116</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.176</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >PPT</td><td align="center" valign="middle" >0.184</td><td align="center" valign="middle" >0.028</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.138</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.699*</td><td align="center" valign="middle" >0.078</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.308</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >PSW</td><td align="center" valign="middle" >0.226</td><td align="center" valign="middle" >0.083</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.089</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.860**</td><td align="center" valign="middle" >0.232</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.198</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >PST</td><td align="center" valign="middle" >0.229</td><td align="center" valign="middle" >0.126</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.071</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.869**</td><td align="center" valign="middle" >0.352</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.159</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >PCO</td><td align="center" valign="middle" >0.065</td><td align="center" valign="middle" >0.019</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.100</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.248</td><td align="center" valign="middle" >0.054</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.224</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >PS</td><td align="center" valign="middle" >0.113</td><td align="center" valign="middle" >−0.187</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.133</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.432</td><td align="center" valign="middle" >−0.521*</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.297</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >PPB</td><td align="center" valign="middle" >−0.114</td><td align="center" valign="middle" >0.173</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.108</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.433</td><td align="center" valign="middle" >0.480</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.240</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >PLRLEL</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.175</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.091</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.002</td><td align="center" valign="middle" >−0.664*</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.254</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.004</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >WAP</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.090</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.199</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.072</td><td align="center" valign="middle" >0.344</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.553*</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.161</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LE</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.012</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.001</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.117</td><td align="center" valign="middle" >−0.048</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.003</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.260</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LON</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.111</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.066</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.032</td><td align="center" valign="middle" >0.424</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.185</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.073</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LBS</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.011</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.033</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.067</td><td align="center" valign="middle" >0.045</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.091</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.150</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LAS</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.063</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.041</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.004</td><td align="center" valign="middle" >0.241</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.114</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.009</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LLE</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.229</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.073</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.125</td><td align="center" valign="middle" >0.869**</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.205</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.279</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LW</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.235</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.088</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.025</td><td align="center" valign="middle" >0.892**</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.246</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.056</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LLEWR</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.063</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.086</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.215</td><td align="center" valign="middle" >−0.239</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.239</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.479</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LCO</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.052</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.070</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.267</td><td align="center" valign="middle" >−0.199</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.194</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.596*</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LA</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.064</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.097</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.071</td><td align="center" valign="middle" >0.245</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.271</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.159</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LNo</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.125</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.017</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.234</td><td align="center" valign="middle" >−0.474</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.047</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.522*</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LPLE</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.234</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.001</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.056</td><td align="center" valign="middle" >0.891**</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.003</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.126</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >PEC</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.006</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.072</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.103</td><td align="center" valign="middle" >0.024</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.201</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.231</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LELE</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.242</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.038</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.082</td><td align="center" valign="middle" >0.921**</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.107</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.183</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >WL</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.015</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.225</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.122</td><td align="center" valign="middle" >0.059</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.627*</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.272</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >TLV</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.082</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.101</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.164</td><td align="center" valign="middle" >−0.312</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.281</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.366</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LG</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.149</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.036</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.101</td><td align="center" valign="middle" >−0.568*</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.102</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.225</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LS</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.013</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.034</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.002</td><td align="center" valign="middle" >0.052</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.096</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.005</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >IG</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.001</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.293</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.049</td><td align="center" valign="middle" >−0.005</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.814**</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.110</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >ILE</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.198</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.101</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.113</td><td align="center" valign="middle" >0.752*</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.283</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.253</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >IW</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.083</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.107</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >0.174</td><td align="center" valign="middle" >0.315</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.299</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.388</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >ILEWR</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >0.135</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.002</td><td align="center" valign="middle"  colspan="3"  >−0.268</td><td align="center" valign="middle" >0.512</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.008</td><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >−0.597*</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap id="4_2"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >RS</th><th align="center" valign="middle" >−0.059</th><th align="center" valign="middle" >−0.006</th><th align="center" valign="middle" >0.243</th><th align="center" valign="middle" >−0.226</th><th align="center" valign="middle" >−0.018</th><th align="center" valign="middle" >0.541*</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >RW</td><td align="center" valign="middle" >0.225</td><td align="center" valign="middle" >−0.136</td><td align="center" valign="middle" >−0.076</td><td align="center" valign="middle" >0.854**</td><td align="center" valign="middle" >−0.379</td><td align="center" valign="middle" >−0.169</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >RT</td><td align="center" valign="middle" >0.219</td><td align="center" valign="middle" >−0.137</td><td align="center" valign="middle" >−0.095</td><td align="center" valign="middle" >0.831**</td><td align="center" valign="middle" >−0.383</td><td align="center" valign="middle" >−0.212</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >PPB</td><td align="center" valign="middle" >−0.029</td><td align="center" valign="middle" >0.047</td><td align="center" valign="middle" >0.378</td><td align="center" valign="middle" >−0.112</td><td align="center" valign="middle" >0.132</td><td align="center" valign="middle" >0.841**</td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap id="4_3"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >BNo</th><th align="center" valign="middle" >0.057</th><th align="center" valign="middle" >0.088</th><th align="center" valign="middle" >−0.305</th><th align="center" valign="middle" >0.218</th><th align="center" valign="middle" >0.244</th><th align="center" valign="middle" >−0.680*</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >SNBLE</td><td align="center" valign="middle" >−0.084</td><td align="center" valign="middle" >0.037</td><td align="center" valign="middle" >0.174</td><td align="center" valign="middle" >−0.318</td><td align="center" valign="middle" >0.104</td><td align="center" valign="middle" >0.387</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >SNBW</td><td align="center" valign="middle" >0.211</td><td align="center" valign="middle" >−0.116</td><td align="center" valign="middle" >0.073</td><td align="center" valign="middle" >0.802**</td><td align="center" valign="middle" >−0.323</td><td align="center" valign="middle" >0.164</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >SNBT</td><td align="center" valign="middle" >0.184</td><td align="center" valign="middle" >−0.137</td><td align="center" valign="middle" >−0.024</td><td align="center" valign="middle" >0.701*</td><td align="center" valign="middle" >−0.382</td><td align="center" valign="middle" >−0.053</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >BA</td><td align="center" valign="middle" >−0.167</td><td align="center" valign="middle" >0.172</td><td align="center" valign="middle" >−0.069</td><td align="center" valign="middle" >−0.634*</td><td align="center" valign="middle" >0.480</td><td align="center" valign="middle" >−0.154</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >BCO</td><td align="center" valign="middle" >−0.081</td><td align="center" valign="middle" >−0.186</td><td align="center" valign="middle" >0.079</td><td align="center" valign="middle" >−0.309</td><td align="center" valign="middle" >−0.518*</td><td align="center" valign="middle" >0.176</td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap id="4_4"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >BS</th><th align="center" valign="middle" >0.102</th><th align="center" valign="middle" >−0.168</th><th align="center" valign="middle" >−0.044</th><th align="center" valign="middle" >0.388</th><th align="center" valign="middle" >−0.468</th><th align="center" valign="middle" >−0.098</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >RCO</td><td align="center" valign="middle" >−0.097</td><td align="center" valign="middle" >−0.234</td><td align="center" valign="middle" >−0.010</td><td align="center" valign="middle" >−0.368</td><td align="center" valign="middle" >−0.652*</td><td align="center" valign="middle" >−0.022</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >TOI</td><td align="center" valign="middle" >−0.059</td><td align="center" valign="middle" >0.285</td><td align="center" valign="middle" >0.020</td><td align="center" valign="middle" >−0.226</td><td align="center" valign="middle" >0.793*</td><td align="center" valign="middle" >0.045</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >SCO</td><td align="center" valign="middle" >0.114</td><td align="center" valign="middle" >0.171</td><td align="center" valign="middle" >−0.090</td><td align="center" valign="middle" >0.433</td><td align="center" valign="middle" >0.475</td><td align="center" valign="middle" >−0.202</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >PCO</td><td align="center" valign="middle" >0.086</td><td align="center" valign="middle" >−0.174</td><td align="center" valign="middle" >−0.057</td><td align="center" valign="middle" >0.326</td><td align="center" valign="middle" >−0.484</td><td align="center" valign="middle" >−0.128</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >SLEMFF</td><td align="center" valign="middle" >0.095</td><td align="center" valign="middle" >0.111</td><td align="center" valign="middle" >0.047</td><td align="center" valign="middle" >0.362</td><td align="center" valign="middle" >0.309</td><td align="center" valign="middle" >0.105</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >MFFW</td><td align="center" valign="middle" >0.017</td><td align="center" valign="middle" >0.116</td><td align="center" valign="middle" >0.154</td><td align="center" valign="middle" >0.067</td><td align="center" valign="middle" >0.323</td><td align="center" valign="middle" >0.344</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >MFFT</td><td align="center" valign="middle" >0.026</td><td align="center" valign="middle" >0.100</td><td align="center" valign="middle" >−0.030</td><td align="center" valign="middle" >0.100</td><td align="center" valign="middle" >0.278</td><td align="center" valign="middle" >−0.068</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >PLE</td><td align="center" valign="middle" >−0.032</td><td align="center" valign="middle" >0.252</td><td align="center" valign="middle" >0.024</td><td align="center" valign="middle" >−0.121</td><td align="center" valign="middle" >0.702*</td><td align="center" valign="middle" >0.053</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >PW</td><td align="center" valign="middle" >0.039</td><td align="center" valign="middle" >0.073</td><td align="center" valign="middle" >−0.027</td><td align="center" valign="middle" >0.151</td><td align="center" valign="middle" >0.204</td><td align="center" valign="middle" >−0.062</td></tr></tbody></table></table-wrap></table-wrap-group><p>PC1: Principal Component 1, PC2: Principal Component 2; PC3: Principal Component 3. *. **= Significant with alpha = 0.05 and alpha = 0.01 respectively.</p><fig id="fig1"  position="float"><label><xref ref-type="fig" rid="fig1">Figure 1</xref></label><caption><title> Distribution of 25 accesions of heliconias, in funtion of principals components I and II (CP1 = principal component 1, CP2 = principal component 2)</title></caption><graphic mimetype="image"   position="float"  xlink:type="simple"  xlink:href="http://html.scirp.org/file/2-2603099x2.png"/></fig><fig id="fig2"  position="float"><label><xref ref-type="fig" rid="fig2">Figure 2</xref></label><caption><title> Distribution of 25 accesions of heliconias, in funtion of principals components I and III (PC1 = principal component 1, PC3 = principal component 3)</title></caption><graphic mimetype="image"   position="float"  xlink:type="simple"  xlink:href="http://html.scirp.org/file/2-2603099x3.png"/></fig><fig id="fig3"  position="float"><label><xref ref-type="fig" rid="fig3">Figure 3</xref></label><caption><title> Dendrogram generated by qualitative (29) as well as quantitative (26) characters for 25 accessions of Heliconias spp. Cutting distance for group formation</title></caption><graphic mimetype="image"   position="float"  xlink:type="simple"  xlink:href="http://html.scirp.org/file/2-2603099x4.png"/></fig></sec><sec id="s3_3"><title>3.3. Phenotypic Diversity</title><p>Group I (GI) was formed by six accessions, which can be easily distinguished by the oblique position of their leaves and short petiole, and the medium plant height. Accessions from group IA are separated from IB primarily because of the lack of wax in the limb. Although L3 is a tall-size plant, it is considered to be a hybrid between H. uxpanapensis and H latisphata, since it presents some morphological characteristics closer to H. latisphata [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref14">14</xref>] , for example: an erected growth of inflorescence and an absence of pubescence on inflorescence (glabrous).</p><p>Group II (GII) was made up by only one accession from H. vaginalis Benth. Subsp. Besides being Mathiasiae a-1 85.31 cm height short-size plant and having a-3 13 stem/leaf ratio, erected inflorescence, undulate rachis, bracts in distichous position, and an orange color; it is the only species that presents a growing zingiberidae-like shape.</p><p>Group III (GIII) was integrated by five accessions, which are easily distinguishable for presenting wax in the limb [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref13">13</xref>] , leaf growth in an oblique position, pubescence on inflorescence, undulated rachis, and a helicoidal arrangement in the bracts. Accession C1 was associated to this group due to the short size of the plant, which is probably in response to where the characterization was carried out [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref20">20</xref>] . However, as this accession comes from an altitude higher than 1200 m, it presents a pubescence just like the H. spisa species, which belong to GIII.</p><p>Group IV (GIV) was integrated by three accessions C2, C3, and C4 belonging to H. collinsiana Griggs var. Collinsiana. These samples were collected in Chiapas (C2, C3) and in Veracruz (C4) at an altitude of 596, 402, and 250 m respectively and present a greatest inflorescence length [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref21">21</xref>] .</p><p>Group V (GV) included five accessions, which are easily distinguishable for being tall-size plants (&gt;400 cm), their growth in plant is of a musoide type, have an oval-shape stem, presence of wax in the limb, an erected growth of the inflorescence, absence of pubescence on the inflorescence, the bracts are in distichous position, and an erected growth. In the sub-group VA, two accessions of H. uxpanapensis are clustered, a third one was associated to H. champaneana because of its similarity in shape, bracts of short length and orange color.</p><p>Group VI (GVI) clustered five accessions that are characterized for being plants with a growing musoide habit, have an oval-shape stem, absence of wax in the pseudostem, number of leaves from 2 to 3, absence of wax in the limb, an erected growth of the inflorescence, pubescent, and bracts arrangement in one level. Accessions belonging to H. bourgaena and H. bihai clustered within sub- group VIA abide by the similarity in their inflorescence, while in the sub-group VIB two other accessions were clustered based on the size of the plant.</p><p>Guimar&#227;es et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref13">13</xref>] registered the presence of wax in pseudostem on H. bihai whilst Costa et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref21">21</xref>] reported a bigger length in the inflorescence. This variation can be highly influenced by the environment since temperature conditions and rainfalls vary from 26˚C to 1, 968 mm [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref20">20</xref>] . According to Robles [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref22">22</xref>] , limitations in water affect plants morphology, physiology, and metabolism. Among the physiological and metabolic changes that occur within these plants, there is an increase of wax in leaves’ surface.</p><p>Accessions clustering of H. bourgaena and H. bihai within sub-group VIA abide by the similarity in their inflorescence, while in sub-group VIB; two other accessions are clustering by the plant’s size.</p><p>In general, the groups reflect an association among the individuals that belong to the same species; this tendency has been observed by Londo&#241;o [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref23">23</xref>] who reported the association of samples from different in vitro cultures through AFLP markers into H. caribaea and H. orthotricha especies. Pereira et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref24">24</xref>] using 16 morphological markers in heliconias found variation between the studied species, but these did not allow a clear differentiation between species.</p></sec><sec id="s3_4"><title>3.4. Analysis with 66 Variables (Chart 2) and 19 Accessions Were Included</title><p>It was found that in the most grown flower width (MDFW), in the most flourished flower thickness (MFFT), in limb’s apice shape (LAS), limb undulation (LUN), leaf nervation type (LNT), bract shape (BS), and sepals colouring (SCO) contribute significantly to groups formation (Data no show).</p><p>Ovary coloring (OCO) and width (OW) were the characters that presented the greatest variability regarding the fruit size. For seed, the most relevant characters were: seed thickness (SET), seed color (SECO), and seed width (SEW) (Data no show)</p><p>When including fruit and seed variables, a better clustering could be observed. The groups did not change on the first analysis, therefore; it indicates that fruit and seed are important variables to include when making a distinction among species accessions (<xref ref-type="fig" rid="fig4">Figure 4</xref>).</p><p>The great phenotypic diversity found on the 25 studied accessions, which are maintained in the Rosario Izapa genebank, will be a very useful strategy in programs of genetic improvement just as it is carried out in other countries of Central [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref19">19</xref>] and South America [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.76137-ref3">3</xref>].</p></sec></sec><sec id="s4"><title>4. Conclusions</title><p>With the use of 39 varietal descriptors (16 qualitative and 23 quantitative), it was possible to differentiate the species of Heliconia analyzed in the present study. Fourteen inflorescence descriptors (bract) were the most important, followed by plant (11), leaf (8), seed (3), fruit (2), and flower (1) descriptors.</p><p>The results of this work indicate that there is a great morphological diversity in the native heliconias from Mexico. This source of germplasm is important forts genetic heritage for preservation and propagation purposes, since it might</p><fig id="fig4"  position="float"><label><xref ref-type="fig" rid="fig4">Figure 4</xref></label><caption><title> Dendrogram generated by qualitative (34) as well as quantitative (32) characters for 19 accessions of Heliconias spp. Cutting distance for group formatio</title></caption><graphic mimetype="image"   position="float"  xlink:type="simple"  xlink:href="http://html.scirp.org/file/2-2603099x5.png"/></fig><p>constitute a source for producing new materials with desirable characteristics for commercial purposes.</p></sec><sec id="s5"><title>Acknowledgements</title><p>To Project: Rescue, preservation and genetic improvement of native heliconias in South-east Mexico, which was funded by the National Forestry, Crops and Livestock Research Institute (INIFAP).</p></sec><sec id="s6"><title>Cite this paper</title><p>Avenda&#241;o-Arra- zate, C.H., Arrazate-Argueta, J.A., Ort&#237;z- Curiel, S., Moreno-P&#233;rez, E., Iracheta- Donjuan, L., Reyes-L&#243;pez, D., Grajales- Sol&#237;s, M., Mart&#237;nez-Bola&#241;os, M. and Cort&#233;s-Cruz, M. (2017) Morphological Characterization in Wild Species of Heliconias (Heliconia spp) in Mexico. American Journal of Plant Sciences, 8, 1210-1223. https://doi.org/10.4236/ajps.2017.86080</p></sec></body><back><ref-list><title>References</title><ref id="scirp.76137-ref1"><label>1</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Berry, F.Y. and Kress, W.J. (1991) Heliconia: An Identification Guide. Smithsonian Institute Press, London, 334 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref2"><label>2</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Betancur, J. and Kress, W.J. (2007) The Heliconiaceae Family in Colombia. International Journal of Biology, 1, 77.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref3"><label>3</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">De Ferreira, C.C.E., May, A. and Gon&amp;#231alves, C. (2007) Atualiza&amp;#231&amp;#227o da Nomenclatura de Espécies do Gênero Heliconia (Heliconiaceae). Revista Brasileira de Horticultura Ornamental, 13, 38-62.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref4"><label>4</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">De Ferreira, C.C.E., Gon&amp;#231alves, C., Rocha, M.S. and Faria, O.A. (2011) Helic&amp;#244nias Brasileiras: Características, Ocorrência e Usos Revista. Brasileira de Horticultura Ornamental, 17, 5-24. https://doi.org/10.14295/rbho.v17i1.725</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref5"><label>5</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Baltazar, B.O. and Figueroa, R.K.A. (2009) Flowers that Catch Your Eyes. Study of the Flower Vase and Commercial Life of Ornamental Flowers of the Central Area of the State of Veracruz. College of Postgraduates, Mexico, 80p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref6"><label>6</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Gutiérrez, B.C. (2000) Flora of Veracruz, Fascículo 118. Ecology Institute A.C. and University of California, Riverside, 30 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref7"><label>7</label><mixed-citation publication-type="journal" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Gutiérrez</surname><given-names> B.C. </given-names></name>,<etal>et al</etal>. (<year>1996</year>)<article-title>Heliconiaceae of Mexico (Los Platanillos)</article-title><source> La Ciencia Y El Hombre</source><volume> 22</volume>,<fpage> 119</fpage>-<lpage>148</lpage>.<pub-id pub-id-type="doi"></pub-id></mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref8"><label>8</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Gutiérrez, B.C., Avenda&amp;#241o, R.S. and Zamora, C.P. (2016) Heliconia Veracruzensis, New species from Veracruz, Mexico. Bouteloua, 25, 101-103.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref9"><label>9</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Iracheta, D.L., De Olivera, S.A., Ortiz, C.S. and López, G.P. (2013) Propagation of Heliconias. INIFAP. Technical Brochure 30. Rosario Izapa Experimental Station, Chiapas, 29 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref10"><label>10</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Abadie, T. and Berreta, A. (2001) Characterization and Evaluation of Phylogenetic Resources. In: Strategy on Phylogenetic Resources for Southern Cone Countries. PROCISUR. Inter-American Institute for Cooperation on Agriculture IICA, Montevideo Uruguay, 89-97</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref11"><label>11</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Franco, T.L. and Hidalgo, R. (2003) Statistical Analysis of Morphological Characterization Data of Plant Genetic Resources. International Institute for Phylogenetic Resources (IPGRI), Cali, 89 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref12"><label>12</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Valadez, M.E. and Kahl, G. (1997) Analysis of the Plant Genome. Amplification of DNA Fingerprints. In: Third International Biotechnology Course Applied to Plant Genetic Improvement, AutonomusUniversity of Chapingo, Chapingo, 161-168.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref13"><label>13</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Guimar&amp;#227es, W.N.R., Martins, L.S.S., Castrom, C.E.F., Carvalho Filho, J.L.S. and Loges, V. (2014) Heliconia Phenotypic Diversity Based on Qualitative Descriptors. Genetics and Molecular Research, 13, 3128-3142. https://doi.org/10.4238/2014.April.17.9</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref14"><label>14</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Ortiz, C.S., Avenda&amp;#241o, A.C.H., Olivera-De Los, S.A., Grajales, S.M., Canul, K.J., Cortés, C.M. and Iracheta, D.L. (2015) Heliconia L.: Gener Underutilized in Mexico. Agroproductividad, 8, 51-59.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref15"><label>15</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Avenda&amp;#241o, A.C.H., Ortiz, C.S., Iracheta, D.L., Canul, K.J., Cortés, C.M., Grajales, S. M. and Olivera de los, S.A. (2015) Diversity of Heliconias in the Tropics of Mexico. National Institute of Forestry, Agriculture and Livestock Research-South Pacific Regional Research Center, Chiapas, 32 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref16"><label>16</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">SAS (1996) Statistical Analysis System. SAS System for Windows Version 6.12. SAS Institute Inc, Cary NC 27513, USA.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref17"><label>17</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Johnson, D.E. (1998) Multivariate Methods Applied to Data Analysis. International Thomson Editors, Mexico, 93-143, 217-286.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref18"><label>18</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">González, C.R. (2001) Analysis of Genetic Variation of Agave Desertii in the Sonoran Desert by Means of Molecular Markers (RAPDs). Bachelor Thesis, Faculty of Sciences, Mexico, 69 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref19"><label>19</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Sosof, V., Alvarado, G.J.R., Sánchez, C.D. and Martín, S. (2006) Study of the Variability of Native Cultivars of Flowers of the Genus Heliconia (Heliconiaceae) from the Suroccidental Region of Guatemala. University of San Carlos of Guatemala, Guatemala C.A.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref20"><label>20</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Guimaraes, S.D. and Scatena, V.L. (2001) Morphology and anatomy in Heliconia Angusta Vell and H. Velloziana L. Emygd (Zingiberales:Heliconiaceae) from the Atlantic Forest of Southeastern Brazil. Brazilian Journal of Botany, 24, 415-424.https://doi.org/10.1590/S0100-84042001000400007</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref21"><label>21</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Costa, A.S., Loges, V., Guimaraes, W.N.R., Castro, A.C.R. and Nogueira, L.C. (2009) Heliconia Genotypes under Partial Shade: II. Evaluation of Flowering Stems. Acta Horticulture, 813, 171-176. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2009.813.21</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref22"><label>22</label><mixed-citation publication-type="journal" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Robles</surname><given-names> A.A.C. </given-names></name>,<etal>et al</etal>. (<year>2007</year>)<article-title>Surviving Stress: How Plants Respond to Lack of Water</article-title><source> Biotecnología</source><volume> 14</volume>,<fpage> 253</fpage>-<lpage>262</lpage>.<pub-id pub-id-type="doi"></pub-id></mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref23"><label>23</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Londo&amp;#241o, G.L.M. (2014) Characterization of Two Genotypes of Heliconias Propagated In Vitro and Genetic Stability of H. Caribaea Using Molecular Markers Aflp. Master’s Thesis, Technological University of Pereira, Pereira.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.76137-ref24"><label>24</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Pereira, F.R.A., Moraes Filho, R.M., Martius, L.S.S., Montarroyos, A.V.V. and Loges, V. (2015) Genetic Diversity and Morphological Characterization of Half-Sib Families of Heliconia Bihai L., H. Chartacea Lane ex Barreiros, and H. Wagneriana Peterson. Genetics and Molecular Research, 15, 1-9. http://dx.doi.org/10.4238/gmr.15028003</mixed-citation></ref></ref-list></back></article>