<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><!DOCTYPE article  PUBLIC "-//NLM//DTD Journal Publishing DTD v3.0 20080202//EN" "http://dtd.nlm.nih.gov/publishing/3.0/journalpublishing3.dtd"><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" dtd-version="3.0" xml:lang="en" article-type="research article"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">FNS</journal-id><journal-title-group><journal-title>Food and Nutrition Sciences</journal-title></journal-title-group><issn pub-type="epub">2157-944X</issn><publisher><publisher-name>Scientific Research Publishing</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="doi">10.4236/fns.2015.615140</article-id><article-id pub-id-type="publisher-id">FNS-61022</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Articles</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="Discipline-v2"><subject>Biomedical&amp;Life Sciences</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>
 
 
  Palynological and Physicochemical Characterization of Honey in the Sudano-Guinean Zone of Cameroon
 
</article-title></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>ongock</surname><given-names>Nguemo Delphine</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref><xref ref-type="corresp" rid="cor1"><sup>*</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Tchoumboue</surname><given-names>Joseph</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff2"><sup>2</sup></xref></contrib></contrib-group><aff id="aff1"><addr-line>Laboratory of Biodiversity and Sustainability Development, Department of Biological Sciences, University of Ngaoundere, Ngaoundere, Cameroon</addr-line></aff><aff id="aff2"><addr-line>Laboratory of Animal Physiology, Department of Animal Production, University of Dschang, Dschang, 
Cameroon</addr-line></aff><author-notes><corresp id="cor1">* E-mail:<email>dndongock@yahoo.fr(OND)</email>;</corresp></author-notes><pub-date pub-type="epub"><day>10</day><month>11</month><year>2015</year></pub-date><volume>06</volume><issue>15</issue><fpage>1339</fpage><lpage>1350</lpage><history><date date-type="received"><day>20</day>	<month>March</month>	<year>2015</year></date><date date-type="rev-recd"><day>accepted</day>	<month>8</month>	<year>November</year>	</date><date date-type="accepted"><day>11</day>	<month>November</month>	<year>2015</year></date></history><permissions><copyright-statement>&#169; Copyright  2014 by authors and Scientific Research Publishing Inc. </copyright-statement><copyright-year>2014</copyright-year><license><license-p>This work is licensed under the Creative Commons Attribution International License (CC BY). http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</license-p></license></permissions><abstract><p>
 
 
  The palynological and physico-chemical characterization of honey was investigated in the Sudano- Guinean zone of Cameroon through the melissopalynology analysis. Results showed that honey with the dark amber color was the most represented. Sweet honey with less odour considered as pleasant highly predominate. The pH of honey is low and varies from 3.95 to 5.00; this ranking confirms the hypothesis that honey is from plant through visit of honeybees. The sugar content is very high ranging from 77.93% to 83.13%; the mean value is 78.90% and this value confirms that the honey is floral honey. The density value ranges from 1.39 to 1.43 and does not exceed the average standard (1.39 to 1.44 at 20
  ℃). Water contents correspond to the standards norms. For free acidity, the highest value is 48.68 &#177; 0.28. There is a low positive correlation (r = 0.2) between free acidity and the pH of honey. Pollen analysis of honeys led to the identification of 41 pollen species belonging to 25 families. The highly represented families are Asteraceae and Myrtaceae. Two thirds of honey is monofloral and characteristics of three dominant species: 
  <em>Nymphaea maculata, Terminalia avicennioides</em> and 
  <em>Syzygium guineense</em>. The pollens of 
  <em>Syzygium guineense</em> are present in all honey samples analysed.
 
</p></abstract><kwd-group><kwd>Honey</kwd><kwd> Melissopalynology</kwd><kwd> Palynological Analysis</kwd><kwd> Physicochemical Analysis</kwd><kwd> Cameroon</kwd></kwd-group></article-meta></front><body><sec id="s1"><title>1. Introduction</title><p>Beekeeping is an old practice of the agricultural production system in the world and particularly in sub-Saharan Africa [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref1">1</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref2">2</xref>] . Formerly based on harvesting honey in the wild, man consecrated his time on the rearing of bees like other animal species. Apicultural activities have undergone evolution through numerous scientific investigations [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref3">3</xref>] - [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref7">7</xref>] . The researchers like Spore [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref8">8</xref>] , Tsafack [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref9">9</xref>] , Abongu [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref10">10</xref>] , Tchoumboue et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref1">1</xref>] , Prandin [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref11">11</xref>] and Adey [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref12">12</xref>] have demonstrated that beekeeping is not only the bearer of symbols, but it is also seen as source of food and income for developing countries. Indeed, beekeeping through its products provides means for sustainable existence. Honey is one of the oldest sweetening agents and is defined as the natural substance produced by Api smellifera bees from the plant nectar, from secretions of living parts of the plants, or from excretions of plant sucking insects on the living part of plants [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref13">13</xref>] . Honeybees collect, transform and combine this with specific substances of their own, and then store and leave it in the honeycomb to ripe and mature [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref14">14</xref>] . Honey from honeybees has significant nutritional and medicinal benefits. It is a rich source of readily available sugars, organic acids, various amino acids and in addition source of many biologically active compounds [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref15">15</xref>] .</p><p>Organoleptical properties, physicochemical attributes and pollen spectrum are the main criteria for honey classification. Their measurement is comparatively simple and it provides a good information value [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref13">13</xref>] . The physicochemical parameters of natural honeys, such as moisture, diastase, sugars and HFM contents, acidity and specific conductivity, are strictly defined and constitute the quality indicators which characterize individual honey varieties [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref16">16</xref>] . Variations in nectar content, together with other factors such as climatic conditions, soil type, beekeeper activities and such, contribute to the existence of different types of honeys [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref17">17</xref>] . Differences in their composition also mean differences in the organoleptic and nutritional properties of the honey [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref13">13</xref>] . Honey is also compatible to a wide variety of products since its composition is characteristic of its botanical origin, age and storage conditions and transparency or clarity of honey depends on the amount of suspended particles such as pollen [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref18">18</xref>] . Bees forage different plants; thus, honey is always a mixture of several sources. However, in food control, pollen analysis is very efficient for the differentiation of honeys produced in distinctly different geographical and climatic areas [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref13">13</xref>] .</p><p>Cameroonian Adamawa is one of the zones of high honey production; however, very few studies have been carried out to determine the quality of the honey produced [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref19">19</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref20">20</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref22">22</xref>] - [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref24">24</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref31">31</xref>] . This work aimed to define some physicochemical and palynological characteristics of honey in the Adamawa region of Cameroon.</p></sec><sec id="s2"><title>2. Material and Methods</title><sec id="s2_1"><title>2.1. Geoclimatic Characteristics of the Study Zone</title><p>Data on palynological and physicochemical characteristics of honeys were collected in the Cameroonian Adamawa Region situated between latitude 6˚N and 8˚N and longitude 10˚E - 16˚E, in the Sudano-guinean zone with an altitude of (900 to 13000 m) (<xref ref-type="fig" rid="fig1">Figure 1</xref>). The soils are basaltic and ferralitic. The climate is Sudano- Guinean with a long rainy season which runs from April to October and a short dry season from November to March. Rainfall varies from 1500 to 2000 mm. The annual mean temperature is 22˚C (minimum 10˚C in January and maximum 35˚C in March). Mean relative humidity is about 70% with an annual insolation of 2500 hours. The vegetation is a made up of shrub and woody savanna, Stylosanthes sp., Daniellia oliveri and Lophira lanceolata predominates, gallery forest is also present [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref25">25</xref>] . It is a transition zone between the forest in the south and the woody savanna in the north of Cameroon. Many rivers are present such as Djerem, Vina, Mbere and Benue.</p><p>The population of Adamawa is estimated at about 750,000 inhabitants, that is 11.8 inhabitants per km<sup>2</sup>. The main tribes are the Mboum and Dourou in Vina, the Gbaya, Mbila and Tikar in Djerem; the Koutine and Nyem- Nyem in Faro and Deo; the Mboum and Gbaya in Mbere; Kaka and the Tikar in Mayo Banyo. The Bororos, Fulani and Hausa are disseminated throughout the region. The breeding of large and small livestock, agriculture and fishing are the main activities of the population. Agriculture concerns principally maize, cassava, sweet potato, yams and groundnuts where the greeted quantity is largely for subsistence populations.</p></sec><sec id="s2_2"><title>2.2. Collection of Honey Sample</title><p>A total of 35 honey samples were collected in 2009 from beekeepers in three divisions belonging to the study zone. Among which 12 from Mbere, 03 from Djeremand 20 from Vina divisions. Honey was extracted by pressing.</p><fig id="fig1"  position="float"><label><xref ref-type="fig" rid="fig1">Figure 1</xref></label><caption><title> Study zone</title></caption><graphic mimetype="image"   position="float"  xlink:type="simple"  xlink:href="http://html.scirp.org/file/2-2701562x7.png"/></fig></sec><sec id="s2_3"><title>2.3. Organoleptic Analysis</title><p>Organoleptic characteristics were carried on 35 honey samples, they were based on colour, falvour and odour of the honey. The method used by Mutsaers [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref26">26</xref>] , was used on a panel of 25 people to evaluate the taste and odour of the honey samples. It consisted of a visual observation and a taste test. Honey colors were determined by spectrophotometry as Proposed by Gonnet [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref27">27</xref>] , Clark [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref28">28</xref>] and Biochrom [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref29">29</xref>] . The principle consist to measure the optic density of honey samples of wavelengths between 570 and 590 mn.</p></sec><sec id="s2_4"><title>2.4. Pollen Spectrum of Honey</title><p>Pollen spectrum were carried on 10 honey samples out of the 35 honey samples collected. Analysis were conducted according to the method of Bogdanov et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref30">30</xref>] . Pollen grains of plants were grouped into four classes according to their percentage in honey samples. The following terms were used to estimate the pollen grain frequencies: “very frequent” for grains constituting more than 45% of the total; “frequent” for grains constituting 16% - 45% of the total; “rare” for grains constituting 3% - 15% of the total; “sporadic” for grains constituting less than 3%. The following terms are used for frequency classes: “predominant pollen” (more than 45% of the pollen grains counted); “secondary pollen” (16% - 45%); “important minor pollen” (3% - 15%); minor pollen” (less than 3%).</p></sec><sec id="s2_5"><title>2.5. Physico-Chemical Properties</title><p>Physico-chemical properties were carried out on 35 honey samples collected from beekeepers. Honey samples were analysed through the International Honey Commission (IHC) methods proposed by Bogdanov [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref31">31</xref>] . The physico-chemical characteristics were based on the total sugars, water content, pH, free acidity and density.</p><sec id="s2_5_1"><title>2.5.1. Determination of pH</title><p>10 g of honey sample was dissolved in 75 ml of carbon dioxide-free water in a 250 ml beaker. It was stirred with the magnetic stirrer, the pH electrodes were immersed in the solution and the pH read.</p></sec><sec id="s2_5_2"><title>2.5.2. Determination of Free Acidity</title><p>10 g of honey sample was dissolved in 75 ml of carbon dioxide-free water in a 250 ml beaker. It was stirred with the magnetic stirrer, the pH electrodes were immersed in the solution. The Titrate with 0.1 M NaOH to pH 8.30. The readings were recorded to the nearest 0.2 ml when using a 10ml burette and to 0.01ml if the automatic titrator has sufficient precision. The results were express as follows: A = (C<sub>NAOH</sub> &#215; V<sub>NAOH</sub>)/M. A = honey acidity in millimoles acid/kg honey; C = concentration of NAOH millimoles/ml; V = volume of NAOH in ml; M = masse of honey in kg.</p></sec><sec id="s2_5_3"><title>2.5.3. Determination of Total Sugar and Water Content</title><p>The total sugar and water content of honey was determined using a refractometer 107 REF 0% - 90% Brix model. Some drops of honey were deposited on the inner prism of the refractometer. Two measurements on each specimen and three determinations on each sample was made. The room temperature was registered using an electronic the rmohygrometer. The data obtained was corrected following the correction values of the reference temperature of 20˚C.</p></sec><sec id="s2_5_4"><title>2.5.4. Determination of the Density</title><p>The density of the honey was obtained by comparing the mass and the volume of honey measured in a tube of 250 ml. In effect, the tube is filled with the previously weighed honey and then weighed on a precise scale. Four measures on each honey sample was carried out. The density was obtained by using the formula: d = m/v. (d = density, m = mass, v = volume).</p></sec></sec><sec id="s2_6"><title>2.6. Statistical Analyses</title><p>Descriptive statistics methods (frequency, average, and percent) was used to analyses data in Excel. The correlation “r” and the variance were calculated at a range of 5% using the XLSTAT.</p></sec></sec><sec id="s3"><title>3. Results and Discussion</title><sec id="s3_1"><title>3.1. Organoleptic Characteristics</title><p>The organoleptic characteristic of honey shows that those with average sugar and with odour considered as pleasant is highly predominates. Honey with smoke odour is less represented. It is established that honey with smoke odour is due to harvesting with much smoke and heat, this gives an unpleasant taste [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref32">32</xref>] . Smoke also deteriorates the quality of honey. It is therefore important to sensitise and train beekeepers to use more efficient extraction methods that guarantee the quality of honey.</p></sec><sec id="s3_2"><title>3.2. Color of Honey</title><p>Three colors of honey were recorded in the zone (<xref ref-type="table" rid="table1">Table 1</xref>). Dark amber color is the most represented (66.7%), followed by clear amber (22.91%) and amber (10.41%). Honey of Adamawa zone of Cameroon are less diversify in color compared to the western highland region in the same country where six colors were identified [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref33">33</xref>] and in the Ondo State of Nigeria with fourth color [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref34">34</xref>] . The work of Mutsaers [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref26">26</xref>] , Kayode and Oyeyemi [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref34">34</xref>] ) in Nigerian honey and Dongock et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref33">33</xref>] in the Sudano-Guinean highlands of West Cameroon have also shown that dark amber or dark brown honey were the most represented color. This result is however in contrary to the research of Mbofung et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref21">21</xref>] on the Adamawa honey where it is the clear amber color that predominates. Generally honey color reflects the melliferous flora harvested by bees which vary according to the seasons and to a lesser extent the harvesting technics and the treatment of honey.</p></sec><sec id="s3_3"><title>3.3. Physicochemical Characteristics of Honeys</title><p>The physicochemical characteristics of honey samples were presented in <xref ref-type="table" rid="table2">Table 2</xref>.</p><sec id="s3_3_1"><title>3.3.1. pH</title><p>According to the Codex Alimentarius Commission Standards [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref35">35</xref>] , honeys whose pH is within the range of 3.5 to 4.5 are mainly from the plant visited by honeybees. It is the case of all the analysed samples of Vinaexcept 21. According to Persano-Oddo [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref36">36</xref>] , flower honey often have low pH (3.3 &#224; 4.6). Honey dew because of their high salt content with neutralising effect averagely has a higher pH value (4.2 &#224; 5.5). These results confirm that the honeys analysed are from plants visited by bees. As indicated by Bogdanov et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref37">37</xref>] , honey from flowers have low value of pH (3.3 - 4.6). These results are in accordance with those of Mbogning et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref22">22</xref>] in the West and Adamawa region of Cameroon; Szczesna et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref38">38</xref>] in Poland; Xes&#250;s Fe&#225; et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref13">13</xref>] Portugal; Kombo [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref19">19</xref>] In the Adamawa region of Cameroon; Chefrour et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref15">15</xref>] in Algeria and Kayode and Oyeyemi [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref34">34</xref>] in Nigeria. The pH values are high in the Mbere and Djerem site located between 4.27 and 5.0 indicate that it is about a honey of honeydew [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref35">35</xref>] . Moreover, honey with a low pH of about 3.5 like sample 18 in Vina is regarded as fragile product for the preservation [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref15">15</xref>] .</p></sec><sec id="s3_3_2"><title>3.3.2. Sugars Content</title><p>The sugar content of the honeys analysed ranged from 77.93% to 83.13%, the mean value is 78.90%. According to the estimates of Le Codex [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref39">39</xref>] flower honey can have (g/100g) sugar content corresponding to 60, and 65 for honey dew. This parameter confirms that the honey samples studied were floral honey. Bogdanov et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref37">37</xref>] also noted that the total sugar for floral honey was higher and ranges between 61.5 and 82.5. The percentages of total sugar are however higher than those obtained in Poland [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref38">38</xref>] and in Portugal [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref13">13</xref>] . The total sugar contents (79.69%) and also pH (4.59) are significantly higher (P ˂ 0.05) for honey from Mbere. On the other hand, honey from Vina (19.18%) and Djerem (19.55%) have a higher water contents. There is a positive correlation (r = 0.97) between the total sugar content and water in honey samples.</p></sec><sec id="s3_3_3"><title>3.3.3. Density</title><p>The density values ranged from 1.39 to 1.43 in the study zone. From all honey samples analysed, the values did not exceed the average standard (1.39 to 1.44 at 20˚C). The pH values and the density of honey in the three sites are comparable and they are closer to those of Chefrour et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref15">15</xref>] in the North East of Algeria.</p></sec><sec id="s3_3_4"><title>3.3.4. Water Content</title><p>Water content, a parameter related to the maturity degree, is an indicator of the mode of extraction of honey and</p><table-wrap id="table1" ><label><xref ref-type="table" rid="table1">Table 1</xref></label><caption><title> Distribution of interviewsin function of honey colour</title></caption><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle"  rowspan="2"  >Departments</th><th align="center" valign="middle"  colspan="3"  >Honey colours (%)</th><th align="center" valign="middle"  rowspan="2"  >Total</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >Amber</td><td align="center" valign="middle" >Clear amber</td><td align="center" valign="middle" >Dark amber</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Mbere</td><td align="center" valign="middle" >12.5</td><td align="center" valign="middle" >25.0</td><td align="center" valign="middle" >62.5</td><td align="center" valign="middle" >100</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Vina</td><td align="center" valign="middle" >12.5</td><td align="center" valign="middle" >37.5</td><td align="center" valign="middle" >50.0</td><td align="center" valign="middle" >100</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Djerem</td><td align="center" valign="middle" >6.2</td><td align="center" valign="middle" >6.2</td><td align="center" valign="middle" >87.5</td><td align="center" valign="middle" >100</td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap id="table2" ><label><xref ref-type="table" rid="table2">Table 2</xref></label><caption><title> Physicochemical characteristics of honey in three divisions of Adamawa</title></caption><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >Sites</th><th align="center" valign="middle" >No.</th><th align="center" valign="middle" >Total sugar (%)</th><th align="center" valign="middle" >Water (%)</th><th align="center" valign="middle" >pH</th><th align="center" valign="middle" >Free acidity</th><th align="center" valign="middle" >Density</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle"  rowspan="12"  >Mbere</td><td align="center" valign="middle" >1</td><td align="center" valign="middle" >79.40 &#177; 0.53</td><td align="center" valign="middle" >18.82 &#177; 0.52</td><td align="center" valign="middle" >4.27 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >20.38 &#177; 0.27</td><td align="center" valign="middle" >1.41 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >2</td><td align="center" valign="middle" >81.48 &#177; 0.81</td><td align="center" valign="middle" >17.11 &#177; 0.65</td><td align="center" valign="middle" >4.75 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >10.66 &#177; 0.56</td><td align="center" valign="middle" >1.42 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >3</td><td align="center" valign="middle" >79.73 &#177; 0.42</td><td align="center" valign="middle" >18.32 &#177; 0.43</td><td align="center" valign="middle" >4.55 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >19.67 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >4</td><td align="center" valign="middle" >79.87 &#177; 0.12</td><td align="center" valign="middle" >18.28 &#177; 0.36</td><td align="center" valign="middle" >4.55 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >31.06 &#177; 0.55</td><td align="center" valign="middle" >1.39 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >5</td><td align="center" valign="middle" >79.60 &#177; 0.40</td><td align="center" valign="middle" >18.35 &#177; 0.42</td><td align="center" valign="middle" >4.62 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >47.94 &#177; 0.70</td><td align="center" valign="middle" >1.41 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >6</td><td align="center" valign="middle" >79.80 &#177; 0.53</td><td align="center" valign="middle" >18.23 &#177; 0.58</td><td align="center" valign="middle" >5.00 &#177; 0.7</td><td align="center" valign="middle" >41.44 &#177; 0.71</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >7</td><td align="center" valign="middle" >78.93 &#177; 0.42</td><td align="center" valign="middle" >19.16 &#177; 0.49</td><td align="center" valign="middle" >4.75 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >37.23 &#177; 0.57</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >8</td><td align="center" valign="middle" >78.80 &#177; 0.20</td><td align="center" valign="middle" >19.19 &#177; 0.44</td><td align="center" valign="middle" >4.53 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >41.09 &#177; 1.13</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >9</td><td align="center" valign="middle" >78.20 &#177; 0.20</td><td align="center" valign="middle" >19.57 &#177; 0.10</td><td align="center" valign="middle" >4.58 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >29.28 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >1.41 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >10</td><td align="center" valign="middle" >78.47 &#177; 0.23</td><td align="center" valign="middle" >19.50 &#177; 0.06</td><td align="center" valign="middle" >4.51 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >28.41 &#177; 0.55</td><td align="center" valign="middle" >1.41 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >11</td><td align="center" valign="middle" >83.13 &#177; 0.42</td><td align="center" valign="middle" >15.92 &#177; 0.35</td><td align="center" valign="middle" >4.47 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >8.48 &#177; 0.71</td><td align="center" valign="middle" >1.43 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >12</td><td align="center" valign="middle" >78.87 &#177; 0.64</td><td align="center" valign="middle" >19.18 &#177; 0.55</td><td align="center" valign="middle" >4.52 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >43.22 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >Mean</td><td align="center" valign="middle" >79.69 &#177; 0.44</td><td align="center" valign="middle" >18.47 &#177; 1.06</td><td align="center" valign="middle" >4.59 &#177; 0.18</td><td align="center" valign="middle" >31.20 &#177; 13.55</td><td align="center" valign="middle" >1.41 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  rowspan="20"  >Vina</td><td align="center" valign="middle" >13</td><td align="center" valign="middle" >77.93 &#177; 0.12</td><td align="center" valign="middle" >19.91 &#177; 0.50</td><td align="center" valign="middle" >4.36 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >9.92 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >14</td><td align="center" valign="middle" >76.80 &#177; 0.20</td><td align="center" valign="middle" >21.42 &#177; 0.64</td><td align="center" valign="middle" >4.22 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >15.58 &#177; 0.57</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >15</td><td align="center" valign="middle" >78.33 &#177; 0.50</td><td align="center" valign="middle" >19.81 &#177; 0.59</td><td align="center" valign="middle" >4.29 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >17.05 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >16</td><td align="center" valign="middle" >78.90 &#177; 0.30</td><td align="center" valign="middle" >19.17 &#177; 0.46</td><td align="center" valign="middle" >4.45 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >12.01 &#177; 0.03</td><td align="center" valign="middle" >1.42 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >17</td><td align="center" valign="middle" >78.86 &#177; 0.35</td><td align="center" valign="middle" >19.18 &#177; 0.47</td><td align="center" valign="middle" >4.14 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >13.36 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.43 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >18</td><td align="center" valign="middle" >78.87 &#177; 0.15</td><td align="center" valign="middle" >19.18 &#177; 0.43</td><td align="center" valign="middle" >3.39 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >10.73 &#177; 0.83</td><td align="center" valign="middle" >1.41 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >19</td><td align="center" valign="middle" >78.97 &#177; 0.21</td><td align="center" valign="middle" >19.15 &#177; 0.44</td><td align="center" valign="middle" >4.19 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >20.78 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.42 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >20</td><td align="center" valign="middle" >79.77 &#177; 0.15</td><td align="center" valign="middle" >18.50 &#177; 0.04</td><td align="center" valign="middle" >4.55 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >21.76 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >21</td><td align="center" valign="middle" >79.13 &#177; 0.31</td><td align="center" valign="middle" >18.88 &#177; 0.47</td><td align="center" valign="middle" >5.58 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >21.79 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >22</td><td align="center" valign="middle" >77.87 &#177; 0.31</td><td align="center" valign="middle" >20.19 &#177; 0.54</td><td align="center" valign="middle" >4.57 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >28.81 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >23</td><td align="center" valign="middle" >78.73 &#177; 0.23</td><td align="center" valign="middle" >19.21 &#177; 0.45</td><td align="center" valign="middle" >4.61 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >47.43 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >24</td><td align="center" valign="middle" >78.47 &#177; 0.42</td><td align="center" valign="middle" >19.50 &#177; 0.10</td><td align="center" valign="middle" >4.59 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >41.14 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >25</td><td align="center" valign="middle" >77.67 &#177; 0.31</td><td align="center" valign="middle" >20.24 &#177; 0.54</td><td align="center" valign="middle" >4.61 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >28.24 &#177; 0.70</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >26</td><td align="center" valign="middle" >79.40 &#177; 0.20</td><td align="center" valign="middle" >18.59 &#177; 0.05</td><td align="center" valign="middle" >4.40 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >45.97 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.41 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >27</td><td align="center" valign="middle" >78.80 &#177; 0.62</td><td align="center" valign="middle" >18.97 &#177; 0.55</td><td align="center" valign="middle" >4.75 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >14.79 &#177; 0.57</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >28</td><td align="center" valign="middle" >79.60 &#177; 0.20</td><td align="center" valign="middle" >18.54 &#177; 0.10</td><td align="center" valign="middle" >4.41 &#177; 0.02</td><td align="center" valign="middle" >20.86 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >29</td><td align="center" valign="middle" >79.67 &#177; 0.50</td><td align="center" valign="middle" >18.33 &#177; 0.45</td><td align="center" valign="middle" >4.37 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >18.98 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >30</td><td align="center" valign="middle" >79.93 &#177; 0.23</td><td align="center" valign="middle" >18.27 &#177; 0.39</td><td align="center" valign="middle" >3.95 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >21.28 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.39 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >31</td><td align="center" valign="middle" >79.80 &#177; 0.20</td><td align="center" valign="middle" >18.30 &#177; 0.38</td><td align="center" valign="middle" >4.16 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >16.50 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >32</td><td align="center" valign="middle" >79.93 &#177; 0.42</td><td align="center" valign="middle" >18.27 &#177; 0.43</td><td align="center" valign="middle" >4.28 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >21.77 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.40 &#177; 0.0</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >Mean</td><td align="center" valign="middle" >78.66 &#177; 0.67</td><td align="center" valign="middle" >19.18 &#177; 0.82</td><td align="center" valign="middle" >4.40 &#177; 0.20</td><td align="center" valign="middle" >31.20 &#177; 13.55<sup>b</sup></td><td align="center" valign="middle" >1.41 &#177; 0.01<sup>a</sup></td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  rowspan="3"  >Djerem</td><td align="center" valign="middle" >33</td><td align="center" valign="middle" >78.33 &#177; 031</td><td align="center" valign="middle" >19.54 &#177; 0.08</td><td align="center" valign="middle" >4.33 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >41.66 &#177; 0.56</td><td align="center" valign="middle" >1.41 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >34</td><td align="center" valign="middle" >78.80 &#177; 0.20</td><td align="center" valign="middle" >19.19 &#177; 0.44</td><td align="center" valign="middle" >4.56 &#177; 0.01</td><td align="center" valign="middle" >48.68 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.42 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >35</td><td align="center" valign="middle" >77.93 &#177; 0.31</td><td align="center" valign="middle" >19.91 &#177; 0.54</td><td align="center" valign="middle" >4.52 &#177; 0.0</td><td align="center" valign="middle" >43.72 &#177; 0.28</td><td align="center" valign="middle" >1.39 &#177; 0.01</td></tr><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="2"  >Mean</td><td align="center" valign="middle" >78.36 &#177; 0.43</td><td align="center" valign="middle" >19.55 &#177; 0.36</td><td align="center" valign="middle" >4.47.0.12</td><td align="center" valign="middle" >22.85 &#177; 0.52<sup>a</sup></td><td align="center" valign="middle" >1.41 &#177; 0.0<sup>a</sup></td></tr></tbody></table></table-wrap><p>density. Analyzed honeys had values between 15.92% - 21.42%. According to Gonnet [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref27">27</xref>] , honey having water content higher than 18% is regarded as lower quality honey. This indicates that, some honey sample of our zone is not of good quality. Research on water contents in Poland honey by Szczesna et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref38">38</xref>] and in Algeria by Chefrour et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref15">15</xref>] therefore corresponds to the norms. They are however lower to those noted in the work of Kombo [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref19">19</xref>] and Mbogning et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref22">22</xref>] in the West and Adamawa zone of Cameroon. The high water content is due to early harvesting or only to the hygroscopicity of honey [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref22">22</xref>] . The monoflora honeys of Nymphea maculata, Terminalia avicennioides and Syzygium guineense present water content values and pH of honey significantly higher than those observed by Makhloufi et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref40">40</xref>] in Algeria for Eucalyptus and Citrus honey; this author confirm that there are no fixed limits for pH values, however this parameter may be used as an indication of the botanical origin. Values above 5.0 usually point to honeydew honey.</p></sec><sec id="s3_3_5"><title>3.3.5. Free Acidity</title><p>The average of free acidity of honey samples is 32.93 with a range of 08.48 - 48.68. The highest value was obtained in Djerem (48.68 &#177; 0.28), followed by Mbere (47.94 &#177; 0.70). A weak positive correlation (r = 0.2) between free acidity and pH of honey was discover. This signify that free acidity and pH evolved in the same direction. The values of free acidity is situated at the same range as those of Xes&#250;s Fe&#225; et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref13">13</xref>] in the honeys of Portugal, however they are higher to those of Szczesna et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref38">38</xref>] in Poland and of Chefrour et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref16">16</xref>] in northern Algeria. The acidity of the honey is due to a large number of organic acids that it contained therein. Free acidity may be explained by taking into account the presence of organic acids, which are proportional to the corresponding lactones, or internal esters, and some inorganic ions such as phosphate or sulphate [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref13">13</xref>] . Variation in free acidity among different honeys can be attributed to floral origin or to variation because of the harvest season [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref13">13</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref22">22</xref>] . In the Codex Alimentarius [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref14">14</xref>] Standard directives, the maximum water content value of pure floral honey is less than 20% in general. Variation in free acidity among different honeys can be attributed to floral origin or to variation because of the harvest season [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref15">15</xref>] . The botanic origin has also a very high influence on the quality of honey and all its investigated characteristics; different beehive types, origin of queen bees. The material of beehives have an influence on the development of bee diseases and the quality of honey [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref14">14</xref>] .</p></sec></sec><sec id="s3_4"><title>3.4. Spectrum of Honey Plants</title><p>The spectrum of plant species whose pollen grains are identified in honey samples is summarized in <xref ref-type="table" rid="table3">Table 3</xref>. 41melliferous plants belonging to 25 families were identified. The highest represented families are Asteraceae and Myrtaceae with an average of fourth species, followed by Euphorbiaceae, Caesalpiniaceae, Mimosaceae and Anacardiaceae represented by three plants each. The other families are less represented with one or two species (Combretaceae, Musaceae, Bignoniaceae, Lauraceae, Verbenaceae). The number of species identified in the honey sample of this region were less compared to the work of Kayode and Oyeyemi [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref34">34</xref>] in the Ondo State (Nigeria); 58 pollen types were identified. The most frequently represented families were Fabaceae with 14 taxa and Euphorbiaceae with 11 taxa. In Algeria, Chefrour et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref15">15</xref>] identified sixty five pollen types from 28 families where three families (Asteraceae, Rosaceae and Apiaceae) are the most represented. The Fabaceae and Rosaceae families provided the greatest number of pollen types with seven species in Portugal [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref13">13</xref>] .</p></sec><sec id="s3_5"><title>3.5. Frequency of Beeplants</title><p>After identification, it stands out that 60% of honey are monofloral and 40% multifloral. These results are in accordance with those of Dongock et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref42">42</xref>] in the Western highlands of Cameroon. They are however contrary with the observations made by Chefrour et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref15">15</xref>] who noted that all honeys from the north-East of Algerian were polyfloral. The monofloral honey are characteristics of three species: Nymphaea maculata, Terminalia avicennioides and Syzygium guineense with their pollens present in 30%, 20% and 10% of honey samples respectively. All honey samples analysed contain minor pollens, 90% of them contain the important minor pollen, 50% secondary pollen and 60% dominant pollens. The dominant plants represents 07.14% of total melliferous plants. Nymphaea maculata is strongly represented in three samples of honey, it is usually accompanied by Tithonia diversifolia, Delonix regia, Daniella oliveri and Syzygium guineense. Syzygium guineense honey also contains pollen of Nymphea maculata, Eucalyptus camaldulensis, Delonix regia and Daniella oliveri. In the honey samples, Terminalia avicennioides is associated among to Syzygium Guinean, Vitellaria paradoxa, Stylosenthes guineense, Mangifera indica and Lophira lanceolata.</p><table-wrap-group id="3"><label><xref ref-type="table" rid="table3">Table 3</xref></label><caption><title> The spectrum of melliferous plants: (legend: D = predominant pollen (&gt;45%); A = secondary pollen (16% - 45%); S = important minor pollen (3% - 15%); I = minor pollen (&lt;3%))</title></caption><table-wrap id="3_1"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle"  rowspan="3"  >Families and scientific names</th><th align="center" valign="middle"  colspan="10"  >Origin and number</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle"  colspan="4"  >Mbere honey</td><td align="center" valign="middle" >Djerem honey</td><td align="center" valign="middle"  colspan="5"  >Vina honey</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >1</td><td align="center" valign="middle" >2</td><td align="center" valign="middle" >3</td><td align="center" valign="middle" >4</td><td align="center" valign="middle" >5</td><td align="center" valign="middle" >6</td><td align="center" valign="middle" >7</td><td align="center" valign="middle" >8</td><td align="center" valign="middle" >9</td><td align="center" valign="middle" >10</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >ANACARDIACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Lannea kerstingii</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Mangifera indica</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Sclerocarya birrea</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >APOCYNACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Voacanga africana</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >ASTERACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Ageratum conyzoides</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Bidens pilosa</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Tithonia diversifolia</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Acacia sieberiana</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Vernonia sp.</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >BIGNONACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Jacaranta ovalifolia</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >BOMBACACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Bombax pentandrum</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >CAESALPINIACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Daniella oliveri</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Delonix regia</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >A</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >CAPPARIDACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Capparis sp.</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >CLUSIACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Psorospermum febrifigum</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >COMBRETACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Terminalia avicennioides</td><td align="center" valign="middle" >A</td><td align="center" valign="middle" >D</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >D</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >EUPHORBIACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Euphorbia milii</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Euphorbia pulcherima</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Manihot esculenta</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >FABACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Crotalaria sp.</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Stylosanthes guianensis</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >LAURACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap id="3_2"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >Persea am&#233;ricana</th><th align="center" valign="middle" >I</th><th align="center" valign="middle" >I</th><th align="center" valign="middle" >I</th><th align="center" valign="middle" >I</th><th align="center" valign="middle" ></th><th align="center" valign="middle" ></th><th align="center" valign="middle" >I</th><th align="center" valign="middle" >I</th><th align="center" valign="middle" >I</th><th align="center" valign="middle" ></th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >Tapinanthus sp.</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >MALVACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Sida rhombifolia</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Walteria indica</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >MELIACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Ekebergia senegalensis</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Trichilia emetica</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >MIMOSACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Acacia sieberiana</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Mimosa pudica</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >MUSACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Musa sp.</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >MYRTACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Callistemon rigidus</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Eucalyptus camaldulensis</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Psidium guajava</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Syzygium guineense</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >A</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >D</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >NYMPHEACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Nymphea maculata</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >D</td><td align="center" valign="middle" >D</td><td align="center" valign="middle" >D</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >OCHNACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Lophira lanceolata</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >A</td><td align="center" valign="middle" >A</td><td align="center" valign="middle" >A</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >POACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >POLYNACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Securidaca longepedonculata</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >PROTEACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Protea sp.</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >RUTACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Citrus medica</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >SAPOTACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Vitellaria paradoxa</td><td align="center" valign="middle" >A</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >A</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >VERBENACEAE</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Bixa orellena</td><td align="center" valign="middle" >S</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" >I</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr></tbody></table></table-wrap></table-wrap-group><p>Secondary melliferous plants is represented by five species (Lophira lanceolate, Syzygium guineense, Terminalia avicennioides, Ittelaria paradoxa and Delonix regia), that is 06.5% of melliferous plants listed. Lophira lanceolate and Ittelaria paradoxa are the most represented with their pollen found respectively in three and two samples. Makhloufi et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref40">40</xref>] noted that 34% of honey samples contained 23 predominant and secondary pollen species.</p><p>Important minor plants are a bit represented with 23.94% of foraged plants. The most important minor plants were Syzygium guineense and Daniella oliveri whose pollens are identified in five and four samples of honey respectively.</p><p>Minor melliferous plants are the most represented (79.1%) in terms of number of species. The most common are represented by Voacanga aficana, Acacia sieberiana, Bombax pentandrum, Stylosenthes guineense and Bixa orellena whose pollens are found in 60% of honey samples. According to Louveaux et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref43">43</xref>] ) and Schweitzer [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref44">44</xref>] , the identification of a pollen grain even isolated in honey can have very important consequences for the knowledge of it geographical origin. Syzygium guineense pollens are present in all honey samples analyzed. In Portugal Xes&#250;s Fe&#225; et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref13">13</xref>] note that pollen grains of Eucalyptus sp. were found in all honey samples (100%) of the same region. The only type of pollen present in almost all the samples was the Eucalyptus. Eucalyptus spp. is very characteristic plant species and good nectar sources, found throughout Algeria [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref41">41</xref>] . This species is a polliniferous plant which has a very broad surface of distribution. Eucalyptus originated from Australia but is cultivated in many regions of the world and can cause alterations to the local flora; flowering period extends for a very long period throughout the year. It is an advantage for the bees to exploit the flowers when other flowers are lacking [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref45">45</xref>] . However, in other country when other individual and blooming melliferous plants are abundant, Eucalyptus are less attractive to the bees [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref40">40</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref46">46</xref>] - [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref48">48</xref>] .</p><p>Most of the plants identified in the Western highlands of Cameroon [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref40">40</xref>] and at Bukavu [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref48">48</xref>] are also listed in our zone. However, species like Vocanga africana, Terminalia avicennioides, Hymenocardia acida, Lophira lanceolata, Sclerocarya birrea, and Securidaca longepedonculata are found specifically in Adamawa. The existence of specific plants can be of great interest in the labeling and geographic traceability of honey in the Adamawa. According to Lobreau-Callen and Damblon [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref46">46</xref>] and Lobreau-Callen et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref49">49</xref>] , the foraging strategy of honey can depend on several complementary factors: the production of flowers in the environment, the quality of pollen and nectar production, the competition among bees during the foraging activity. Many factors influence the number of pollen in honey. It is known that the pollen richness depends upon the pollen production of the plant, the weather conditions and the distance of the beehive to the flower field, the filtering by the bee’s and consequently the pollen’s diameter, and the mode of honey extraction [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.61022-ref50">50</xref>] .</p></sec></sec><sec id="s4"><title>4. Conclusion</title><p>The palynological characteristics of honeys show a predominance of monofloral honey. Though in the site there is a high diversity of melliferous species. The spectrum of melliferous plants is large and diverse in terms of the number of species with 41 in 25 families. The highly represented families are Asteraceae and Myrtaceae. Nymphaea maculata is much represented as predominant in honey. Secondary melliferous plants are represented by Lophira lanceolata, Syzygium guineense, Terminalia avicennioides, Delonix regia and Vitellaria paradoxa. The physicochemical characteristics of the honey samples analysed in this study generally were in agreement with the requirements of European Community Standards.</p></sec><sec id="s5"><title>Cite this paper</title><p>Dongock Nguemo Delphine,Tchoumboue Joseph, (2015) Palynological and Physicochemical Characterization of Honey in the Sudano-Guinean Zone of Cameroon. Food and Nutrition Sciences,06,1339-1350. doi: 10.4236/fns.2015.615140</p></sec><sec id="s6"><title>NOTES</title></sec></body><back><ref-list><title>References</title><ref id="scirp.61022-ref1"><label>1</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Tchoumboue, J., Tchouamo, I.R., Pinta, I.J. and Njia, M.N. (2001) Caract&amp;eacute;ristiques socio-&amp;eacute;conomique et techniques de l’apiculture dans les Hauts plateaux de l’Ouest du Cameroun. Tropicultura, 19, 141-146.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref2"><label>2</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">UNAF (1997) Apith&amp;eacute;rapie: La science de l’abeille pour l’&amp;eacute;nergie et le bien-etre. Paris, 80 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref3"><label>3</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Njia, M.N. (1998) Caract&amp;eacute;ristiques socio-&amp;eacute;conomique et technique de l’apiculture dans les Hauts plateaux de l’Ouest Cameroun. M&amp;eacute;moire d’ing&amp;eacute;nieur Agronome. Option production animale, FASA, Universit&amp;eacute; de Dschang, Cameroun, 75 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref4"><label>4</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Lafl&amp;egrave;che (1981) Les abeilles. Guide pratique de l’apiculteur amateur. 75 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref5"><label>5</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Da Costa D&amp;oacute;rea, M., de Novais, J.S. and de Assis Ribeiro dos Santos, F. (2010) Botanical Profile of Bee Pollen from the Southerncoastal Region of Bahia, Brazil. Acta Botanica Brasilica, 24, 862-867.  
http://dx.doi.org/10.1590/S0102-33062010000300028</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref6"><label>6</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Apimondia (2001) Apiculture en Afrique. Apiacta, 34-48.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref7"><label>7</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">FAO (2004) Beekeeping and Sustainable Livelihoods. Diversification Bookled 1, Rome, 62 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref8"><label>8</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Spore (2007) Apiculture. Le miel des bonnes affaires. No. 128, CTA, 15 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref9"><label>9</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Tsafack, M.A.S. (2006) Une analyse de la production apicole dans les D&amp;eacute;partements de Boyo (Nord-Ouest Cameroun). Th&amp;egrave;se de Master en Science et Agribusiness. FSEG-Universit&amp;eacute; de Dschang, Cameroun, 137 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref10"><label>10</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Abongu, L. (2001) Gender and Beekeeping in the North-West Province of Cameroon: Case of Localities under INADES. Formation Backup Action in Belo, Fundong, Kedjomketinguh and Mbengwi. Memoir of Ingenieur Agro-nome in Economy and Rural Sociology Option. FSEG-Universit&amp;eacute; de Dschang, Cameroun, 101 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref11"><label>11</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Prandin, L., Pedrazzini, G. and Mutinelli, F. (2000) Beekeeping in Tanzania. Tropicultura, 18, 94.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref12"><label>12</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Adey, M. (1985) Nairobi Conference on Tropical Apiculture. Bee World, 66, 54-62. 
http://dx.doi.org/10.1080/0005772x.1985.11098825</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref13"><label>13</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Feás, X., Pires, J., Estevinho, M.L., Iglesias, A. and De Araujo, J.P.P. (2010) Palynological and Physicochemical Data Characterisation of Honeys Produced in the Entre-Douro and Minho Region of Portugal. International Journal of Food Science and Technology, 45, 1255-1262. http://dx.doi.org/10.1111/j.1365-2621.2010.02268.x</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref14"><label>14</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Codex Alimentarius (2001) Qualit&amp;eacute; du miel et normes internationales relatives au miel. Rapport de la Commission Internationale du miel, 16 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref15"><label>15</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Chefrour, C., Draiaia, R., Tahar, A., Kaki, Y.A., Bennadja, S. and Battesti, M.J. (2009) Physicochemical Characteristics and Pollen Spectrum of Some North East Algerian Honeys. African Journal of Food, Agriculture, Nutrition and Development, 9, 1276-1293. http://dx.doi.org/10.4314/ajfand.v9i5.45101</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref16"><label>16</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Abou-Tarboush, H., Al-Kahtani, H. and EL-Sarrage, M. (1993) Floral Type Identification and Quality Evaluation of Some Honey Type. Food Chemistry, 46, 13-17. http://dx.doi.org/10.1016/0308-8146(93)90068-Q</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref17"><label>17</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Anklam, E. (1998) A Review of the Analytical Methods to Determine the Geographical and Botanical Origin of Honey. Food Chemistry, 63, 549-562. http://dx.doi.org/10.1016/S0308-8146(98)00057-0</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref18"><label>18</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Tchoumboue, J., Awah-Ndukum, J., Fonteh, F.A., Dongock, N.D., Pinta, J. and Mvondo Ze, A. (2007) Physico-Chemical and Microbiological Characteristics of Honey from the Sudano-Guinean Zone of West Cameroon. African Journal of Biotechnology, 6, 908-913.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref19"><label>19</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Kombo, P. (1989) Apiculture et miel dans la province de l’Adamaoua (Cameroun). Th&amp;egrave;se de docteur v&amp;eacute;t&amp;eacute;rinaire, Universit&amp;eacute; cheikh antadiop de dakar, Ecole inter &amp;eacute;tats des sciences etm&amp;eacute;decinev&amp;eacute;t&amp;eacute;rinaires, No. 48.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref20"><label>20</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Founadoudou (2007) Caract&amp;eacute;ristiques socio-&amp;eacute;conomique et techniques de l’apiculture de la zone soudano-guin&amp;eacute;enne de l’Adamaoua (Cameroun). M&amp;eacute;moire d’ing&amp;eacute;nieurs Agronome. Option Production animale. Universit&amp;eacute; de Dschang, Cameroun.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref21"><label>21</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Mbofung, G., Tchuenguem Fohouo, F.-N., Boubar, O., Hemo, J.H. and Br&amp;uuml;ckner, D. (2000) Characterization of Some Honeys from the Adamawa Cameroon Using Melissopalynological Methods. Biosciences Proceeding, 7, 108-120.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref22"><label>22</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Mbogning, E., Tchoumboue, J., Damesse, F., Sobze, M.S. and Canini, A. (2011) Caract&amp;eacute;ristiques physico-chimiques des miels de la zone Soudano-guin&amp;eacute;enne de l’Ouest et de l’Adamaoua Cameroun. Tropicultura, 29, 168-175.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref23"><label>23</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Mbawala, A., Darman, R.D., Essia Ngang, J.-J., Tchuenguem Fohouo, F.-N. and Etoa, F.-X. (2002) Activit&amp;eacute; antimicrobienne de quelques miels d’origine vari&amp;eacute;e de la savane guin&amp;eacute;enne de l’Adamaoua camerounais. Cam. J. Biol. and Bioch Sc, 12, 8-17.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref24"><label>24</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Mbawala, A., Essia Ngang, J.-J., Darman, R.D., Tchuenguem Fohouo, F.-N. and Etoa, F.-X. (2002) Qualit&amp;eacute; micro-biologique du miel vandu sur le march&amp;eacute; de Ngaound&amp;eacute;r&amp;eacute; (Cameroun). Micob. Hyg. Ali., 14, 3-7.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref25"><label>25</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Letounzey, R. (1985) Notice de la carte phytog&amp;eacute;ographique du Cameroun au 1: 500000. 60 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref26"><label>26</label><mixed-citation publication-type="book" xlink:type="simple">Mutsaers, M. (1997) Honey Harvesting and Processing Techniques in Relation to Beekeeping Methods and Types of Hive (Apis mellifera adansonii) in Nigeria. In: Sommeijer, M.J., Beetsma, J., Boot, W.J., Robberts, E.-J. and de Vries, R., Eds., Perspectives for Honey Production in the Tropics, NECTAR, Utrecht, 37-53.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref27"><label>27</label><mixed-citation publication-type="journal" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Gonnet</surname><given-names> M. </given-names></name>,<etal>et al</etal>. (<year>1985</year>)<article-title>L’analyse des miels. Description de quelques m&amp;eacute;thodes de contr&amp;ocirc;le de la qualit&amp;eacute;</article-title><source> Bulletin Technique Apicole</source><volume> 13</volume>,<fpage> 17</fpage>-<lpage>36</lpage>.<pub-id pub-id-type="doi"></pub-id></mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref28"><label>28</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Clark, M.A. (1995) Sugar and Sugar Products. Chapter 44, Subchapter 4 in “Official Methods of Analysis of AOAC International”, 88 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref29"><label>29</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Biochrom (2003) Technique: Spectrophotometry. Application Areas: Food and Drink, Anonyme.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref30"><label>30</label><mixed-citation publication-type="journal" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Bogdanov</surname><given-names> S. and 21 Other Members of the International Honey Commission </given-names></name>,<etal>et al</etal>. (<year>1999</year>)<article-title>Honey Quality, Methods of Analysis and International Regulatory Standards: Review of the Work of the International Honey Commission</article-title><source> Mitteilungen aus Lebensmitteluntersuchung und Hygiene</source><volume> 90</volume>,<fpage> 108</fpage>-<lpage>125</lpage>.<pub-id pub-id-type="doi"></pub-id></mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref31"><label>31</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Bogdanov, S. (2002) Harmonised Methods of the International Honey Commission. Swiss Bee Research Centre, FAM, Liebefeld.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref32"><label>32</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Anchling, F. (2007) La couleur du miel l’Abeille de France et l’apiculteur No. 942, 495-504.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref33"><label>33</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Dongock, N., Tchoumboue, J.D., Youmbi, E., Zango, P., Hamawa, Y. and Mapongmetsem, P.M. (2009) Floral Characteristics of Honey in the Sudano-Guineane Highland of West Cameroon. Sciences Agronomiques et D&amp;eacute;veloppement, 5, 23-30.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref34"><label>34</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Kayode, J. and Oyeyemi, S.D. (2014) Physico-Chemical Study and Analysis of Pollen Grains in Some Commercial Honey Samples Found in Ondo State, Nigeria. International Journal of Basic and Applied Science, 3, 63-73.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref35"><label>35</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Codex Alimentarius Commission Standards (1981) Codex Standard for Honey. European Regional Standards, Volume III, FAO, Rome.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref36"><label>36</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Persano-Oddo, L. (1992) Instituto Zool. Agraria, Sezione Apicoltura, Via Leonida Rech 36, 00156 Roma.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref37"><label>37</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Bogdanov, S., Bieri, K., Gremaud, G., Iff, D., K?nzig, A., Seiler, K., St?ckli, H. and Z&amp;uuml;rcher, K. (2004) Produits apicoles. 23 A Miel. Revus par le groupe d’experts “Produits apicoles”, 37 p. </mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref38"><label>38</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Szczesna, T., Rybak-Chmielewska, H., Was, E., Kachaniuk, K. and Teper, D. (2011) Characteristics of Polish Unifloral Honeys. I. Rape Honey (Brassica napus L.var. Oleifera). Journal of Apicultural Science, 55, 111-119.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref39"><label>39</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Codex Alimentarius Commission (1993) Revised Codex Standards for Sugars and Honey. CX 5/10.2, CL/14-SH, Viadelle Terme di Caracalla, Rome.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref40"><label>40</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Makhloufi, C., Kerkvliet, J.D., D’albore, G.R., Choukri, A. and Samar, R. (2010) Characterization of Algerian Honeys by Palynological and Physico-Chemical Methods. Apidologie, 41, 509-521. 
http://dx.doi.org/10.1051/apido/2010002</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref41"><label>41</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Tucak, Z., PeriSkic, M., Skrivanko, M. and Konjarevic, A. (2007) The Influence of the Botanic Origin of Honey Plants on the Quality of Honey. Original Scientific Paper.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref42"><label>42</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Delphine, D.N., Joseph, T. and Emmanuel, Y. (2012) V&amp;eacute;g&amp;eacute;tationmellif&amp;egrave;res du Cameroun. Edition Universitaire Europ&amp;eacute;enne, 385 p.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref43"><label>43</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Louveaux, J., Maurizio, A. and Vorwohl, G. (1978) Methods of Melissopalynology. Bee World, 59, 139-154. 
http://dx.doi.org/10.1080/0005772X.1978.11097714</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref44"><label>44</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Schweitzer, P., Nombr&amp;eacute;, I., Aidoo, K. and Boussim, I.J. (2013) Plants Used in Traditional Beekeeping in Burkina Faso. Open Journal of Ecology, 3, 354-358. http://dx.doi.org/10.4236/oje.2013.35040</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref45"><label>45</label><mixed-citation publication-type="journal" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Barth</surname><given-names> O.M. </given-names></name>,<etal>et al</etal>. (<year>2004</year>)<article-title>Melissopalynologie in Brazil: A Review of Pollen Analysis of Honeys, Propolis and Pollen Loads of Bees</article-title><source> Scientia Agricola</source><volume> 61</volume>,<fpage> 342</fpage>-<lpage>350</lpage>.<pub-id pub-id-type="doi"></pub-id></mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref46"><label>46</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Lobreau-Callen, D. and Damblon, F. (1994) Spectre pollinique des miels de l’Abeille Apis mellifera L. (Hymenoptera, Apidae) et zone de v&amp;eacute;g&amp;eacute;tation en Afrique occidentale tropicale et m&amp;eacute;diterran&amp;eacute;enne. Grana, 33, 245-253. 
http://dx.doi.org/10.1080/00173139409429006</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref47"><label>47</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Dongock, N.D., Tchoumboue, J., D’Albore, G.R., Youmbi, E. and Pinta, Y.J. (2007) Spectrum of Melliferous Plants Used by Apis mellifera adansonii in the Sudano-Guinean Western Highlands of Cameroon. Grana, 46, 123-128. 
http://dx.doi.org/10.1080/00173130701318459</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref48"><label>48</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Bakenga, M., Bahati, M. and Balagizi, K. (2000) Inventaire des plantes mellif&amp;egrave;res de Bukavu et ses environs (Sud-kivu, Est de la R&amp;eacute;publique D&amp;eacute;mocratique du Congo). Tropicultura, 18, 89-93.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref49"><label>49</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Lobreau-Callen, D., Darchen, R. and Le Thomas, A. (1986) Apport de la palynologie a la connaissance des relations abeilles/plantes en savanes arbor&amp;eacute;es du togo et du b&amp;eacute;nin. Apidologie, 17, 279-306. 
http://dx.doi.org/10.1051/apido:19860401</mixed-citation></ref><ref id="scirp.61022-ref50"><label>50</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Von der Ohe, W. (1994) Unifloral Honeys: Chemical Conversion and Pollen Reduction. Grana, 33, 292-294. 
http://dx.doi.org/10.1080/00173139409429013</mixed-citation></ref></ref-list></back></article>