<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><!DOCTYPE article  PUBLIC "-//NLM//DTD Journal Publishing DTD v3.0 20080202//EN" "http://dtd.nlm.nih.gov/publishing/3.0/journalpublishing3.dtd"><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" dtd-version="3.0" xml:lang="en" article-type="research article"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">WJCD</journal-id><journal-title-group><journal-title>World Journal of Cardiovascular Diseases</journal-title></journal-title-group><issn pub-type="epub">2164-5329</issn><publisher><publisher-name>Scientific Research Publishing</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="doi">10.4236/wjcd.2024.141006</article-id><article-id pub-id-type="publisher-id">WJCD-130990</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Articles</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="Discipline-v2"><subject>Medicine&amp;Healthcare</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>
 
 
  Blood Pressure Profile and Glycemic Control of Type 2 Diabetics and Hypertensives at the Yalgado Ouedraogo University Hospital: A Review of 116 Cases
 
</article-title></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>G.</surname><given-names>R. C. Millogo</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>A.</surname><given-names>Thiam</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>Y.</surname><given-names>Kambiré</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff2"><sup>2</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>E.</surname><given-names>Nongkouni</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>S.</surname><given-names>E. Dabiré</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>L.</surname><given-names>J. Kagambéga</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>J.</surname><given-names>K. Kologo</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>V.</surname><given-names>N. Yaméogo</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib><contrib contrib-type="author" xlink:type="simple"><name name-style="western"><surname>P.</surname><given-names>Zabsonré</given-names></name><xref ref-type="aff" rid="aff1"><sup>1</sup></xref></contrib></contrib-group><aff id="aff1"><addr-line>Department of Cardiology, Yalgado Ouédraogo University Hospital, Ouagadougou, Burkina Faso</addr-line></aff><aff id="aff2"><addr-line>Department of Cardiology, Tengandogo University Hospital, Ouagadougou, Burkina Faso</addr-line></aff><pub-date pub-type="epub"><day>03</day><month>01</month><year>2024</year></pub-date><volume>14</volume><issue>01</issue><fpage>61</fpage><lpage>76</lpage><history><date date-type="received"><day>28,</day>	<month>November</month>	<year>2023</year></date><date date-type="rev-recd"><day>28,</day>	<month>January</month>	<year>2024</year>	</date><date date-type="accepted"><day>31,</day>	<month>January</month>	<year>2024</year></date></history><permissions><copyright-statement>&#169; Copyright  2014 by authors and Scientific Research Publishing Inc. </copyright-statement><copyright-year>2014</copyright-year><license><license-p>This work is licensed under the Creative Commons Attribution International License (CC BY). http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</license-p></license></permissions><abstract><p>
 
 
  Objective:
   The association hypertension and diabetes is important. The two pathologies may influence each other. The aim was to study the correlation between glycemic control and blood pressure control and to determine the factors associated with blood pressure control. <b>Methodology:</b> This was a descriptive cross-sectional study with an analytical focus over 7 months. Patients were recruited as outpatients and all underwent ambulatory blood pressure measure, glycated hemoglobin and creatinine measurements, and assessment of compliance with treatment. <b>Results:</b> During this period 116 patients were collected. The predominance was female 69%. The mean age of the patients was 62 &#177; 7 years with a peak between 60 and 70 years. The average age of hypertension was 12 years and that of diabetes 6 1/2 years. The most frequently associated cardiovascular risk factor was a sedentary lifestyle (71.5%) after age. 57.8% of patients were not controlled at the office, with a predominance of systolic hypertension (58.2%). 61.6% of patients were controlled by ambulatory blood pressure measure, a rate of 47.8% of white coat hypertension. Glycemic control was observed in 42.2% of cases and 87% of patients had good renal function (glomerular filter rate ≥ 60 ml/mn). Therapeutic compliance was good in 53.4% of cases and dual therapy was the most used therapeutic modality 44.8% (52 patients) followed by triple therapy. The factors associated with poor blood pressure control were glycemic imbalance, non-compliance and monotherapy. Dual therapy had a protective effect. <b>Conclusion:</b> The association of hypertension and type 2 diabetes is frequent. The risk of occurrence increases with age. Ambulatory blood pressure measure is the best method to assess blood pressure control. Optimization of blood pressure control should also include optimization of glycemic control.
 
</p></abstract><kwd-group><kwd>Blood Pressure Control</kwd><kwd> Glycemic Control</kwd><kwd> Hypertensive and Diabetic  Patients</kwd></kwd-group></article-meta></front><body><sec id="s1"><title>1. Introduction</title><p>Hypertension and diabetes represent two major public health problems. According to the WHO, 45% of deaths from heart disease and 51% of deaths from stroke are attributable to hypertension [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref1">1</xref>] . The International Diabetes Federation (IDF) predicts that there will be 700 million diabetics (9.9% of the world’s population) with four (04) million deaths due to diabetes and its complications by 2045 [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref2">2</xref>] . Africa has the highest prevalence of hypertension in the world, with 46% of adults aged over 25 affected, and the highest rate of undiagnosed diabetes, resulting in high morbidity and mortality [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref3">3</xref>] . These two diseases are frequently associated, with the prevalence of hypertension reaching 80% in type 2 diabetes [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref3">3</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref4">4</xref>] . In the PROCAM study [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref5">5</xref>] of 4043 men and 1333 women aged between 50 and 65, the prevalence of hypertension (PAS &gt; 160 mmHg) in diabetic subjects was 50%. In the UKPDS study [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref5">5</xref>] , 39% of type 2 diabetics had hypertension &gt; 160/90 mmHg. This prevalence is much higher in African regions. Fennoun et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref6">6</xref>] in Morocco in 2018, Diallo et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref7">7</xref>] in Guinea in 2018, Mbaye et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref8">8</xref>] in Senegal in 2011, Codjo et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref9">9</xref>] in Benin in 2016 reported a prevalence of hypertension of 78.9%, 49%, 87.8% and 60% respectively.</p><p>In Burkina Faso, there is very little data on the association of hypertension and type 2 diabetes. Zabsonr&#233; et al. in 1998 (hypertension &gt; 160/90 mm Hg) found a prevalence of 46.2% [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref3">3</xref>] . Guira and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref10">10</xref>] in 2016, in a study of the clinical profile of metabolic syndrome and factors associated with its presence in type 2 diabetes in Ouagadougou, showed that hypertension is the main component of metabolic syndrome, with a prevalence of 89.6%.</p><p>There are no studies on the impact of glycaemic profile on blood pressure control in our context. However, the association of hypertension and diabetes makes blood pressure control extremely difficult because of the many pathophysiological mechanisms underlying this association. Data in the literature [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref11">11</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref12">12</xref>] show that less than a third of hypertensive diabetic patients have their blood pressure controlled, and compliance with treatment is thought to be halved within a year. In addition to the above factors, hypertension in sub-Saharan Africans is accompanied by greater fluid and sodium retention, associated with low plasma renin, making blood pressure control more difficult in these patients [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref13">13</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref14">14</xref>] . The aim of our work is to study the relationship between blood pressure control and glycaemic control in patients with type 2 diabetes and hypertension. This study will provide a better understanding of the difficulties of blood pressure control in patients with type 2 diabetes, with a view to substantially improving patient management.</p><p>This template, created in MS Word 2007, provides authors with most of the formatting specifications needed for preparing electronic versions of their papers. All standard paper components have been specified for three reasons: 1) Ease of use when formatting individual papers; 2) Automatic compliance to electronic requirements that facilitate the concurrent or later production of electronic products; 3) Conformity of style throughout a journal paper. Margins, column widths, line spacing, and type styles are built-in; examples of the type styles are provided throughout this document and are identified in italic type, within parentheses, following the example. Some components, such as multi-leveled equations, graphics, and tables are not prescribed, although the various table text styles are provided. The formatter will need to create these components, incorporating the applicable criteria that follow.</p></sec><sec id="s2"><title>2. Patients and Method</title><p>The study was conducted in the cardiology department of the CHU-Yalgado Ouedraogo. This was a descriptive cross-sectional study with analytical aims over a period of 7 months, from 1st April to 31 October 2021. The patients selected were those seen for consultations or paraclinical investigations with a definite diagnosis of hypertension and type 2 diabetes and who had been on treatment for at least 3 months. Patients with one or more of the following conditions were not included in the study: chronic renal failure with a GFR &lt; 30, renal artery stenosis, coarctation of the aorta, long-term anti-inflammatory treatment, pregnant women, hyperthyroidism, patients with a rhythm or conduction disorder. The sample size was calculated with Open Epi software for unmatched case-control study. The value used for calculation were the confidence level of 95%, power of 80%, percentage of controlled hypertension of 49.6%, odd ratio of 0.31 and diabetic with hypertension controlled of 23.3%%. The sample size generated was 120 patients.</p><p>Data collected for the study were socio-demographic data, clinical data, glycaemia, complications, ambulatory blood pressure measure and treatment compliance.</p><p>The data were analysed using Stata/MP 15.1 software. Patient characteristics were described by their numbers and percentages surrounded by their confidence intervals for qualitative variables. Quantitative variables were described by their means and medians and their dispersion parameters, respectively the standard deviation and the interquartile range (IQR). In exploring cases of association between categorical qualitative variables, a Chi2 test will be performed to compare the different proportions. To study the association between blood pressure and socio-economic, biological and clinical characteristics, logistic regression was used. Variables with a p-value in the univariate model of &lt;0.20 were included in the multivariate model. Since monotherapy and dual therapy were associated variables, we included in the multivariate model the variable with the lowest p-value.</p><p>Operating definitions</p><p>A diabetic patient was any patient whose diagnosis was clearly mentioned in the diary or on the report card and who was on anti-diabetic treatment.</p><p>Type 2 diabetes is said to be balanced if the value of glycated haemoglobin is less than 7% [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref13">13</xref>] . In our study, it was said to be balanced if the glycated haemoglobin was less than or equal to 7%, or the fructosamine less than or equal to 317 &#181;mol/l.</p><p>A hypertensive patient was any patient whose diagnosis was clearly mentioned in the diary or on the examination report and who was on antihypertensive treatment.</p><p>Hypertension was considered to be controlled in the office if the systolic blood pressure and diastolic blood pressure were below 140/90 mmHg.</p><p>Hypertension was said to be controlled at ABPM if the mean value of the SBP and DBP were strictly less than: 135/85 mmHg during the day; 120/70 mmHg at night or 130/80 mmHg for all 24 hours.</p><p>Pulse pressure was defined as the difference between mean SBP and DBP over 24 hours.</p></sec><sec id="s3"><title>3. Results</title><p>Sociodemographic characteristics</p><p>Our population was predominantly female, with 80 women and 36 men, giving a sex ratio of 0.5. The mean age of our patients was 62 &#177; 7 years, with extremes of 33 and 98 years. Housewives were the most common occupational group (36.2%), ninety-four percent (94%) lived in urban areas, and more than half the patients had a low socio-economic status (54.3%). The majority of patients (42.2%) had hypertension and diabetes for less than 10 years. The mean age of the hypertension was 144 months (12 years), with extremes of 4 and 552 months. The mean age of diabetes was 78 months (6 years 6 months) with extremes of 4 and 360 months. Physical inactivity was the most frequent cardiovascular risk factor after age in 71.5% of cases. A family history of hypertension was most frequently found in 54 patients (46.6%).</p><p>Clinical data</p><p>In-office clinical data</p><p>Measurement of BP in the practice revealed 49 controlled patients (42.2%) and 67 uncontrolled patients (57.8%). Systolic hypertension was most frequently found in 58.2% of cases. In 67.2% of cases it was grade 1 hypertension.</p><p>ABPM data</p><p>Good control of daytime BP was observed in 82 patients (70.7%) and 38.9% of patients had well-controlled nocturnal BP. Good control of 24-hour BP was observed in 71 patients (61.2%). Uncontrolled patients had predominantly daytime systolic hypertension and predominantly nocturnal systolo-diastolic hypertension (17.3% and 35.3% respectively). Of the 49 patients monitored in hospital, ten (10) were not monitored by ABPM, i.e. a masked hypertension rate of 20.4%, and of the 67 patients not monitored in hospital, almost half (32) were monitored by ABPM, i.e. a white coat hypertension rate of 47.8%. Kendall’s coefficient of agreement between these two methods was 0.3227. The mean pulse pressure of the patients was 52.92 mmHg with extremes between 35.7 and 79 mmHg. It was ≤60 mmHg in 90 patients (77.6%). More than 2/3 of our patients had a non-significant nocturnal physiological fall in blood pressure (BP) and in 14.6% of cases we observed a nocturnal rise in BP (<xref ref-type="table" rid="table1">Table 1</xref>).</p><p>Paraclinical data</p><p>Analysis of glycated haemoglobin data showed that 49 patients (42.2%) were well controlled and 67 patients (57.8%) were not. In 87.1% of cases (101 patients) the GFR was ≥60 ml/min and in 12.9% of cases (15 patients) the GFR was between 30 and 60 ml/min.</p><p>Data on antihypertensive treatment</p><p>Of the 116 patients surveyed, 62 (53.4%) were compliant and 54 (46.6%) poorly compliant (<xref ref-type="fig" rid="fig1">Figure 1</xref>). The most commonly used treatment modalities were dual therapy and triple therapy in 52 and 29 patients respectively. Half (50%) of the patients on dual therapy were taking a combination of ACE inhibitor and ICR. Target organ damage was dominated by cardiac damage (36%), followed by ocular damage (10.3%).</p><table-wrap id="table1" ><label><xref ref-type="table" rid="table1">Table 1</xref></label><caption><title> Patients distribution according to ABPM data</title></caption><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >ABPM</th><th align="center" valign="middle" >Frequency</th><th align="center" valign="middle" >Percentage (%)</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >Diurnal</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Controlled hypertension</td><td align="center" valign="middle" >82</td><td align="center" valign="middle" >70.7</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Systolic hypertension</td><td align="center" valign="middle" >20</td><td align="center" valign="middle" >17.3</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Diastolic hypertension</td><td align="center" valign="middle" >4</td><td align="center" valign="middle" >03.4</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Systolic-diastolic hypertension</td><td align="center" valign="middle" >10</td><td align="center" valign="middle" >08.6</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Nocturnal</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Controlled hypertension</td><td align="center" valign="middle" >45</td><td align="center" valign="middle" >38.9</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Systolic hypertension</td><td align="center" valign="middle" >17</td><td align="center" valign="middle" >14.6</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Diastolic hypertension</td><td align="center" valign="middle" >13</td><td align="center" valign="middle" >11.2</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Systolic-diastolic hypertension</td><td align="center" valign="middle" >41</td><td align="center" valign="middle" >35.3</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >For 24 hours</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Controlled hypertension</td><td align="center" valign="middle" >71</td><td align="center" valign="middle" >61.2</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Systolic hypertension</td><td align="center" valign="middle" >21</td><td align="center" valign="middle" >18.1</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Diastolic hypertension</td><td align="center" valign="middle" >5</td><td align="center" valign="middle" >04.3</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Systolic-diastolic hypertension</td><td align="center" valign="middle" >19</td><td align="center" valign="middle" >16.4</td></tr></tbody></table></table-wrap><p>Factors associated with blood pressure control</p><p>Factors associated with daytime BP control</p><p>Univariate analysis showed a significant association between daytime BP control and glycaemic control (p = 0.015), compliance with treatment (p = 0.037), obesity (p = 0.016) and fixed dual therapy (p = 0.045) (<xref ref-type="table" rid="table2">Table 2</xref>). The probability of developing uncontrolled daytime BP was 2.8 times higher when HbA1c was greater than 7% than when it was less than or equal to 7%. Similarly, the probability of having uncontrolled daytime BP was 2.4 times higher in non-adherent patients than in adherent patients, and 2.71 times higher in obese patients (BMI ≥ 30 kg/m<sup>2</sup>) than in non-obese patients. With fixed dual therapy, the risk of uncontrolled daytime BP was 2.4 times lower. Fixed dual therapy reduced the risk of uncontrolled daytime BP.</p><p>In multivariate analysis (<xref ref-type="table" rid="table3">Table 3</xref>), there was a significant association between HbA1c strictly above 7% and poor control of daytime BP. This association was reflected in a 2.9-fold higher probability of having uncontrolled daytime BP when HbA1c was strictly greater than 7%, compared with patients with a glycated HbA1c of less than or equal to 7%. As for dual therapy, there was a significant link with daytime blood pressure control, which translated into a reduced risk of uncontrolled daytime blood pressure.</p><p>Factors contributing to poor control of nocturnal BP</p><p>Univariate analysis showed a significant association between nocturnal BP control and dual therapy (p = 0.047). In fact, the risk of having uncontrolled nocturnal BP was 2.17 times lower when a patient was on dual therapy than when he or she was not (<xref ref-type="table" rid="table4">Table 4</xref>).</p><p>The results of the multivariate analysis showed a significant association (p = 0.048) between control of nocturnal BP and combination therapy. In fact, the risk was 2.2 times lower (1/0.456) for a patient on dual therapy to have uncontrolled nocturnal BP (<xref ref-type="table" rid="table5">Table 5</xref>).</p><table-wrap-group id="2"><label><xref ref-type="table" rid="table2">Table 2</xref></label><caption><title> Data from the univariate analysis of factors associated with daytime BP control</title></caption><table-wrap id="2_1"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >Variables</th><th align="center" valign="middle" >Number of patients</th><th align="center" valign="middle" >Uncontrolled hypertension (%)</th><th align="center" valign="middle" >Odds Ratio</th><th align="center" valign="middle" >95% CI</th><th align="center" valign="middle" >p Value</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >Sex</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.526</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Women</td><td align="center" valign="middle" >80</td><td align="center" valign="middle" >27.5</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Men</td><td align="center" valign="middle" >36</td><td align="center" valign="middle" >33.3</td><td align="center" valign="middle" >1.31</td><td align="center" valign="middle" >(0.563; 3.080)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Socioeconomic level</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.472</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Low</td><td align="center" valign="middle" >63</td><td align="center" valign="middle" >31.7</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Intermediate</td><td align="center" valign="middle" >49</td><td align="center" valign="middle" >24.5</td><td align="center" valign="middle" >0.697</td><td align="center" valign="middle" >(0.301; 1.61)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >High</td><td align="center" valign="middle" >4</td><td align="center" valign="middle" >50.0</td><td align="center" valign="middle" >2.15</td><td align="center" valign="middle" >(0.282; 16.38)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Age as CRF</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.68</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >23</td><td align="center" valign="middle" >26.1</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >92</td><td align="center" valign="middle" >30.4</td><td align="center" valign="middle" >1.239</td><td align="center" valign="middle" >(0.442; 3.470)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Sedentary lifestyle</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.587</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >32</td><td align="center" valign="middle" >25.0</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >83</td><td align="center" valign="middle" >30.1</td><td align="center" valign="middle" >1.293</td><td align="center" valign="middle" >(0.511; 3.260)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Obesity (BMI)</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.016</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >74</td><td align="center" valign="middle" >21.62</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >42</td><td align="center" valign="middle" >42.86</td><td align="center" valign="middle" >2.71</td><td align="center" valign="middle" >(0.216; 23.40)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Abdominal Obesity</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.362</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >77</td><td align="center" valign="middle" >25.97</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >38</td><td align="center" valign="middle" >34.21</td><td align="center" valign="middle" >1.482</td><td align="center" valign="middle" >(0.638; 3.439)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Alcohol</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.944</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >98</td><td align="center" valign="middle" >28.57</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >17</td><td align="center" valign="middle" >29.41</td><td align="center" valign="middle" >1.041</td><td align="center" valign="middle" >(0.336; 3.200)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >HbA1c (%)</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.015</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >≤7</td><td align="center" valign="middle" >54</td><td align="center" valign="middle" >18.52</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >&gt;7</td><td align="center" valign="middle" >56</td><td align="center" valign="middle" >39.29</td><td align="center" valign="middle" >2.847</td><td align="center" valign="middle" >(1.191; 6.804)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Fasting glycaemia</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.763</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >≤6.5</td><td align="center" valign="middle" >43</td><td align="center" valign="middle" >27.92</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >&gt;6.5</td><td align="center" valign="middle" >72</td><td align="center" valign="middle" >30.56</td><td align="center" valign="middle" >1.137</td><td align="center" valign="middle" >(0.494; 2.61)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Normal GFR</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.81</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >15</td><td align="center" valign="middle" >26.67</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >101</td><td align="center" valign="middle" >29.70</td><td align="center" valign="middle" >1.162</td><td align="center" valign="middle" >(0.342; 3.940)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Therapeutic compliance</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.037</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Good</td><td align="center" valign="middle" >62</td><td align="center" valign="middle" >20.97</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Bad</td><td align="center" valign="middle" >54</td><td align="center" valign="middle" >38.89</td><td align="center" valign="middle" >2.398</td><td align="center" valign="middle" >(1.056; 5.440)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap id="2_2"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >Monotherapy</th><th align="center" valign="middle" ></th><th align="center" valign="middle" ></th><th align="center" valign="middle" ></th><th align="center" valign="middle" ></th><th align="center" valign="middle" >0.137</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >95</td><td align="center" valign="middle" >26.32</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >21</td><td align="center" valign="middle" >42.86</td><td align="center" valign="middle" >2.100</td><td align="center" valign="middle" >(0.790; 5.580)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Dual therapy</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.045</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >65</td><td align="center" valign="middle" >36.92</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >51</td><td align="center" valign="middle" >19.61</td><td align="center" valign="middle" >0.417</td><td align="center" valign="middle" >(0.177; 0.980)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr></tbody></table></table-wrap></table-wrap-group><table-wrap id="table3" ><label><xref ref-type="table" rid="table3">Table 3</xref></label><caption><title> Data from multivariate analysis of factors associated with daytime BP control</title></caption><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >Variables</th><th align="center" valign="middle" >Odds Ratio</th><th align="center" valign="middle" >95% CI</th><th align="center" valign="middle" >p Value</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >HbA1c &gt; 7%</td><td align="center" valign="middle" >2.906</td><td align="center" valign="middle" >(1.155; 7.300)</td><td align="center" valign="middle" >0.023</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Dual therapy Yesi</td><td align="center" valign="middle" >0.357</td><td align="center" valign="middle" >(0.139; 0.919)</td><td align="center" valign="middle" >0.03</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Therapeutic compliance</td><td align="center" valign="middle" >2.119</td><td align="center" valign="middle" >(0.868; 5.170)</td><td align="center" valign="middle" >0.09</td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap-group id="4"><label><xref ref-type="table" rid="table4">Table 4</xref></label><caption><title> Results of univariate analysis of factors associated with nocturnal BP control</title></caption><table-wrap id="4_1"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >Variables</th><th align="center" valign="middle" >Number of patients</th><th align="center" valign="middle" >Uncontrolled hypertension (%)</th><th align="center" valign="middle" >Odds Ratio</th><th align="center" valign="middle" >95% CI</th><th align="center" valign="middle" >p value</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >Sex</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.670</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Women</td><td align="center" valign="middle" >80</td><td align="center" valign="middle" >27.50%</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Men</td><td align="center" valign="middle" >36</td><td align="center" valign="middle" >33.33%</td><td align="center" valign="middle" >0.84</td><td align="center" valign="middle" >(0.376; 1.870</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Socioeconomic level</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.373</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Low</td><td align="center" valign="middle" >63</td><td align="center" valign="middle" >31.75</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Intermediate</td><td align="center" valign="middle" >49</td><td align="center" valign="middle" >24.49</td><td align="center" valign="middle" >1.65</td><td align="center" valign="middle" >(0.759; 3.580)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >High</td><td align="center" valign="middle" >4</td><td align="center" valign="middle" >50</td><td align="center" valign="middle" >2.4</td><td align="center" valign="middle" >(0.236; 24.35)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Age as CRF</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.701</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >23</td><td align="center" valign="middle" >26.09</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >(0.319;</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >92</td><td align="center" valign="middle" >30.43</td><td align="center" valign="middle" >0.829</td><td align="center" valign="middle" >2.150)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Sedentary lifestyle</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.0581</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >32</td><td align="center" valign="middle" >25</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >83</td><td align="center" valign="middle" >30.12</td><td align="center" valign="middle" >2.226</td><td align="center" valign="middle" >0.971; 5.10)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Obesity (BMI)</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.907</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >74</td><td align="center" valign="middle" >21.61</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >42</td><td align="center" valign="middle" >42.86</td><td align="center" valign="middle" >1.047</td><td align="center" valign="middle" >(0.12; 5.690)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Abdominal Obesity</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.647</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >77</td><td align="center" valign="middle" >25.97</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >38</td><td align="center" valign="middle" >34.21</td><td align="center" valign="middle" >0.830</td><td align="center" valign="middle" >(0.376; 1.83)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Alcohol</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.04</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >98</td><td align="center" valign="middle" >28.57</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >17</td><td align="center" valign="middle" >29.41</td><td align="center" valign="middle" >3.499</td><td align="center" valign="middle" >(0.945; 12.96)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap id="4_2"><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >HbA1c (%)</th><th align="center" valign="middle" ></th><th align="center" valign="middle" ></th><th align="center" valign="middle" ></th><th align="center" valign="middle" ></th><th align="center" valign="middle" ></th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >≤7</td><td align="center" valign="middle" >54</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >1.145</td><td align="center" valign="middle" >(0.528; 2.48)</td><td align="center" valign="middle" >0.73</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >&gt;7</td><td align="center" valign="middle" >56</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Fasting glycaemia</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.858</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >≤6.5</td><td align="center" valign="middle" >43</td><td align="center" valign="middle" >27.92</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >&gt;6.5</td><td align="center" valign="middle" >72</td><td align="center" valign="middle" >30.56</td><td align="center" valign="middle" >0.931</td><td align="center" valign="middle" >(0.427; 2.02)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >GFR</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.64</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >[30 - 60[</td><td align="center" valign="middle" >15</td><td align="center" valign="middle" >26.67</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >≥60</td><td align="center" valign="middle" >101</td><td align="center" valign="middle" >29.31</td><td align="center" valign="middle" >0.762</td><td align="center" valign="middle" >(0.230; 2.39)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Therapeutic compliance</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.457</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Good</td><td align="center" valign="middle" >62</td><td align="center" valign="middle" >20.97</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Bad</td><td align="center" valign="middle" >54</td><td align="center" valign="middle" >38.89</td><td align="center" valign="middle" >1.330</td><td align="center" valign="middle" >(0.627; 2.82)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Monotherapy</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.109</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >21</td><td align="center" valign="middle" >42.86</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >95</td><td align="center" valign="middle" >26.32</td><td align="center" valign="middle" >2.327</td><td align="center" valign="middle" >(0.787; 6.87)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Dual therapy</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.047</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >65</td><td align="center" valign="middle" >36.92</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >51</td><td align="center" valign="middle" >19.61</td><td align="center" valign="middle" >0.460</td><td align="center" valign="middle" >(0.627; 2.820)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr></tbody></table></table-wrap></table-wrap-group><table-wrap id="table5" ><label><xref ref-type="table" rid="table5">Table 5</xref></label><caption><title> Results of multivariate analysis of factors associated with nocturnal BP control</title></caption><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >Variables</th><th align="center" valign="middle" >Odds Ratio</th><th align="center" valign="middle" >95% CI</th><th align="center" valign="middle" >p-Value</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >Alcohol: Yes</td><td align="center" valign="middle" >3.365</td><td align="center" valign="middle" >(0.893; 12.6)</td><td align="center" valign="middle" >0.073</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Dual therapy: Yes</td><td align="center" valign="middle" >0.456</td><td align="center" valign="middle" >(0.209; 0.99)</td><td align="center" valign="middle" >0.048</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Sedentary lifestyle: Yes</td><td align="center" valign="middle" >2.383</td><td align="center" valign="middle" >(0.997; 5.692)</td><td align="center" valign="middle" >0.051</td></tr></tbody></table></table-wrap><p>Factors associated with 24-hour blood pressure control</p><p>The data from the univariate analysis showed a significant link between 24-hour BP control and glycaemic control (p = 0.045), monotherapy (p = 0.018) and therapeutic compliance (p = 0.021). The risk of having an uncontrolled mean 24-hour BP was 2.4 times higher in patients with a glycated haemoglobin of over 7% than in those with a haemoglobin of 7% or less. It was 3.2 times higher in patients on monotherapy. Finally, it was 2.4 times higher in non-adherent patients (<xref ref-type="table" rid="table6">Table 6</xref>). Multivariate analysis showed that having an HbA1c strictly greater than 7% was significantly associated with 24-hour BP control, as was being on monotherapy or having poor compliance. The risk of having uncontrolled 24-hour BP was 2.4 times higher in patients whose HbA1c was strictly greater than 7%, 3.3 times higher in patients on monotherapy and 2.1 times higher in patients with poor compliance (<xref ref-type="table" rid="table7">Table 7</xref>).</p><table-wrap id="table6" ><label><xref ref-type="table" rid="table6">Table 6</xref></label><caption><title> Data from univariate analysis of factors associated with 24-hour BP control</title></caption><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >Variables</th><th align="center" valign="middle" >Frequency</th><th align="center" valign="middle" >Uncontrolled hypertension (%)</th><th align="center" valign="middle" >Odds Ratio</th><th align="center" valign="middle" >95% CI</th><th align="center" valign="middle" >p value</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >Sex</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.67</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Women</td><td align="center" valign="middle" >80</td><td align="center" valign="middle" >27.50%</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Men</td><td align="center" valign="middle" >36</td><td align="center" valign="middle" >33.33%</td><td align="center" valign="middle" >1.19</td><td align="center" valign="middle" >(0.534; 2.657)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Socioeconomic level</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.807</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Low</td><td align="center" valign="middle" >63</td><td align="center" valign="middle" >36.51</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Intermediate</td><td align="center" valign="middle" >49</td><td align="center" valign="middle" >40.82</td><td align="center" valign="middle" >1.199</td><td align="center" valign="middle" >(0.557; 2.581)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >High</td><td align="center" valign="middle" >2</td><td align="center" valign="middle" >50</td><td align="center" valign="middle" >1.739</td><td align="center" valign="middle" >(0.229; 13.188)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Age as CRF</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.343</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >92</td><td align="center" valign="middle" >47.83</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >23</td><td align="center" valign="middle" >36.96</td><td align="center" valign="middle" >0.639</td><td align="center" valign="middle" >(0.254; 1.606)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Alcohol</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.183</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >98</td><td align="center" valign="middle" >35.71</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >17</td><td align="center" valign="middle" >52.94</td><td align="center" valign="middle" >2.025</td><td align="center" valign="middle" >(0.717; 5.718)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >HbA1c</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.045</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >≤7 g</td><td align="center" valign="middle" >53</td><td align="center" valign="middle" >29.63</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >&gt;7%</td><td align="center" valign="middle" >57</td><td align="center" valign="middle" >48.21</td><td align="center" valign="middle" >2.445</td><td align="center" valign="middle" >(1.108; 5.399)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Sedentary lifestyle</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.332</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >32</td><td align="center" valign="middle" >31.25</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >83</td><td align="center" valign="middle" >40.96</td><td align="center" valign="middle" >1.526</td><td align="center" valign="middle" >(0.642; 3.629)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Fasting glycaemia (mmol/l)</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.945</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >≤6.5</td><td align="center" valign="middle" >43</td><td align="center" valign="middle" >39.53</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >&gt;6.5</td><td align="center" valign="middle" >72</td><td align="center" valign="middle" >38.89</td><td align="center" valign="middle" >0.973</td><td align="center" valign="middle" >(0.449; 2.109)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >GFR (ml/mn)</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.095</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >[30 - 60[</td><td align="center" valign="middle" >15</td><td align="center" valign="middle" >20.0</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >≥60</td><td align="center" valign="middle" >101</td><td align="center" valign="middle" >41.58</td><td align="center" valign="middle" >2.847</td><td align="center" valign="middle" >(0.756; 10.516)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Monotherapy</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.018</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >92</td><td align="center" valign="middle" >33.68</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >23</td><td align="center" valign="middle" >61.90</td><td align="center" valign="middle" >3.199</td><td align="center" valign="middle" >(1.203; 6.508)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Dual therapy</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.144</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >65</td><td align="center" valign="middle" >44.62</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >51</td><td align="center" valign="middle" >31.37</td><td align="center" valign="middle" >0.567</td><td align="center" valign="middle" >(0.263; 1.222)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Therapeutic compliance</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.021</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Good</td><td align="center" valign="middle" >62</td><td align="center" valign="middle" >29.03</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Bad</td><td align="center" valign="middle" >54</td><td align="center" valign="middle" >50.0</td><td align="center" valign="middle" >2.444</td><td align="center" valign="middle" >(1.137; 5.253)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Obesity</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" >0.06</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >No</td><td align="center" valign="middle" >74</td><td align="center" valign="middle" >32.43</td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td><td align="center" valign="middle" ></td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Yes</td><td align="center" valign="middle" >21</td><td align="center" valign="middle" >50.0</td><td align="center" valign="middle" >2.083</td><td align="center" valign="middle" >(0.958; 4.528)</td><td align="center" valign="middle" ></td></tr></tbody></table></table-wrap><table-wrap id="table7" ><label><xref ref-type="table" rid="table7">Table 7</xref></label><caption><title> Multivariate analysis of factors associated with 24-hour blood pressure control</title></caption><table><tbody><thead><tr><th align="center" valign="middle" >Variables</th><th align="center" valign="middle" >Odds Ratio</th><th align="center" valign="middle" >95% CI</th><th align="center" valign="middle" >p Value</th></tr></thead><tr><td align="center" valign="middle" >HbA1c &gt; 7</td><td align="center" valign="middle" >2.388</td><td align="center" valign="middle" >(1.023; 5.572)</td><td align="center" valign="middle" >0.045</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Monotherapy Yes</td><td align="center" valign="middle" >3.306</td><td align="center" valign="middle" >(1.155; 9.463)</td><td align="center" valign="middle" >0.018</td></tr><tr><td align="center" valign="middle" >Bad therapeutic compliance</td><td align="center" valign="middle" >2.091</td><td align="center" valign="middle" >(0.913; 4.782)</td><td align="center" valign="middle" >0.021</td></tr></tbody></table></table-wrap></sec><sec id="s4"><title>4. Discussion</title><p>Our study investigated the correlation between blood pressure control and glycaemic control in patients with type 2 diabetes and hypertension. However, this was a cross-sectional study which did not allow causal factors to be identified, but rather factors of association. Compared with large-scale international studies, we have a small number of patients. In the UKPDS study, out of 5102 patients enrolled, 3834 type 2 diabetic patients were examined [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref15">15</xref>] . Although our study enabled us to describe the blood pressure profile of hypertensive type 2 diabetics and to determine the factors associated with poor blood pressure control, a larger cohort study would certainly provide more information and enable us to identify other factors associated with blood pressure control in hypertensive type 2 diabetics [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref16">16</xref>] .</p><p>In our study, there was a predominance of women, with 80 (69%) women and 36 (31%) men; this predominance of women has been found by other authors, including El-Aassri and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref17">17</xref>] ; Ngendakumana and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref18">18</xref>] , Diyanne and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref19">19</xref>] . In addition to the demographic predominance of women in Burkina Faso, our results can be explained by the greater frequency with which women attend health facilities, as reported in data from the National Statistics and Demography Institute [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref20">20</xref>] . Finally, women are more sedentary than men, and sedentary lifestyles are a factor in the development of hypertension and diabetes [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref16">16</xref>] . The mean age of our patients was 62 &#177; 7 years, with the 60 - 70 age group being the most common. This result is close to that of other authors: Ngendakumana and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref18">18</xref>] in Morocco, Ben-Hamouda-Chihaoui et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref16">16</xref>] , Diyanne et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref19">19</xref>] au Maroc, Ikama et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref21">21</xref>] in Congo found a mean age of 60 &#177; 7 years, 61.2 &#177; 9.1 years, 57.9 &#177; 12 years, and 51.7 &#177; 10.6 years respectively. This result can be explained by the frequency of occurrence of these two diseases, which increases with age, peaking between 66 and 69 years of age [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref9">9</xref>] .</p><p>L’anciennet&#233; moyenne de l’HTA &#233;tait de 143,58 mois (~environ 12 ans) avec des extr&#234;mes de 4 et 552 mois et l’anciennet&#233; moyenne du diab&#232;te &#233;tait de 78,37 mois (environ 6 ans 6 mois) avec des extr&#234;mes de 4 et 360 mois. Ce r&#233;sultat diff&#232;re de celui de Diyanne and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref19">19</xref>] who found a mean age of 7.2 &#177; 6.5 years for hypertension and 10.5 &#177; 6.7 years for diabetes. This difference could be explained by our study settings. The latter had conducted their study in a diabetology department and we in a cardiology department.</p><p>Data on office BP measurement show that 57.8% of patients are uncontrolled. This finding has been reported by other authors such as Yam&#233;ogo and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref22">22</xref>] in Burkina Faso, El Aassri [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref17">17</xref>] in Tunisia, Ngendakumana and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref18">18</xref>] in Morocco who found respectively 54.2%, 59% and 61.23% of uncontrolled patients in their series. Yam&#233;ogo and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref22">22</xref>] found several factors associated with poor BP control: age greater than or equal to 60 years, low socio-economic status, high to very high cardiovascular risk, anti-hypertensive monotherapy, duration of treatment greater than or equal to ten years and failure to comply with treatment. Uncontrolled patients had predominantly systolic hypertension in 58.2% of cases. Our results are similar to those of El-Aassri and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref17">17</xref>] who found predominant systolic hypertension in 59%. Furthermore, according to the literature [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref23">23</xref>] the most frequent type of hypertension is essentially systolo-diastolic; isolated systolic hypertension may also be observed, with higher blood pressure figures which may be a more predictive factor of cardiovascular events than in systolo-diastolic hypertension. Finally, in diabetic patients, arterial stiffness may transform systolo-diastolic hypertension into purely systolic hypertension [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref24">24</xref>] . The majority of patients (61.2%) were monitored using ABPM, compared with 42.2% of patients monitored in the office. The concordance rate (Kendall’s tau-b) was 32.27%. Our results differ from those of other authors such as Ngendakumana and et al., [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref18">18</xref>] , Ben-Hamoudi-chihaoui [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref16">16</xref>] who found a concordance rate of 82.65% and 70.3% respectively. This low concordance rate is explained by the high rate of white-coat hypertension, which was 47.76% in our study and 16.4% in their study. Screening for cases of white-coat hypertension and masked hypertension confirms the value of ABPM, especially as the majority of patients not screened at the practice had predominantly Grade I hypertension. In fact, according to the recent 2021 guidelines on BP measurement, it is strongly recommended that self-measurement of BP (SMBP) or ABPM be performed because of the increased likelihood of white coat hypertension when BP is in the range of Grade I hypertension; similarly, when BP is normal (130 - 139/80 - 89 mmHg) there is a high likelihood of masked hypertension [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref25">25</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref26">26</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref27">27</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref28">28</xref>] .</p><p>Glycaemic control (HbA1c ≤ 7%) was observed in 49 (42.2%) patients. Our results differ from those of Farouqui and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref29">29</xref>] , Diyanne and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref19">19</xref>] who found respectively 30.9% and 4.2% of type 2 diabetic patients in control in their series. This difference could be explained by our HbA1c threshold values. In fact, it was strictly less than 7% in the series by Farouqui and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref29">29</xref>] and less than or equal to 6.5% in the series by Diyanne and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref19">19</xref>] .</p><p>Dual antihypertensive therapy was the most commonly used therapeutic modality (44.38%). Our results are close to those of Fenoun and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref6">6</xref>] in Morocco who also found a majority of patients (53%) on this dual therapy. Indeed, according to the ESC 2018 recommendations [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref30">30</xref>] , fixed dual therapy is recommended as first-line therapy in diabetic hypertensive patients. Univariate analysis identified the following factors as contributing to poor blood pressure control: unbalanced diabetes, obesity, non-compliance with treatment, monotherapy and alcohol consumption. In the study by Yam&#233;ogo and et al. [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref22">22</xref>] involving a population of hypertensive patients, in addition to the above-mentioned factors of poor BP control, age greater than or equal to 60 years, low socioeconomic status, high to very high cardiovascular risk, and duration of treatment greater than or equal to ten years were also implicated [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref22">22</xref>] [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref31">31</xref>] . Our study focused on a specific group of patients, namely diabetic hypertensives.</p><p>The various multivariate analyses in our study showed that a glycated haemoglobin level strictly above 7% was significantly associated with poor blood pressure control. In fact, the risk of having uncontrolled blood pressure was at least twice as high when diabetes was unbalanced as when it was not. There are few data on the correlation between glycaemic control and blood pressure control. El Zouak [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref32">32</xref>] found that diabetes mellitus was a factor in poor blood pressure control. This could be explained by insulin resistance and hyperglycaemia, which leads to an increase in oxidative stress resulting in sympathetic hyperactivity. Chronic hyperglycaemia also causes damage to vascular walls, leading to an increase in peripheral resistance. It is important to ensure both good glycaemic control and good blood pressure control, as demonstrated by the results of the UKPDS study, which suggest that intensive glycaemic control from the onset of type 2 diabetes is associated with a reduced risk of myocardial infarction and all-cause mortality [<xref ref-type="bibr" rid="scirp.130990-ref33">33</xref>] .</p></sec><sec id="s5"><title>5. Conclusion</title><p>Hypertension is frequently associated with type 2 diabetes. ABPM is a better alternative for diagnosing and monitoring hypertension in diabetic patients. Factors contributing to poor blood pressure control include glycaemic imbalance, monotherapy and non-compliance with treatment. To reduce the risk of cardiovascular and cerebrovascular events, good blood pressure and glycaemic control are equally important. Good adaptation of therapies is also necessary. Priority should therefore be given to dual therapy, and therapeutic education should remain a major challenge, particularly as regards reducing sodium and sugar intake, regular physical activity and long-term compliance with treatment.</p></sec><sec id="s6"><title>Conflicts of Interest</title><p>The authors declare no conflict of interest.</p></sec><sec id="s7"><title>Authors’ Contributions</title><p>All authors have read and approved the final version of the manuscript.</p></sec><sec id="s8"><title>Cite this paper</title><p>Millogo, G.R.C., Thiam, A., Kambir&#233;, Y., Nongkouni, E., Dabir&#233;, S.E., Kagamb&#233;ga, L.J., Kologo, J.K., Yam&#233;ogo, V.N. and Zabsonr&#233;, P. (2024) Blood Pressure Profile and Glycemic Control of Type 2 Diabetics and Hypertensives at the Yalgado Ouedraogo University Hospital: A Review of 116 Cases. World Journal of Cardiovascular Diseases, 14, 61-76. https://doi.org/10.4236/wjcd.2024.141006</p></sec></body><back><ref-list><title>References</title><ref id="scirp.130990-ref1"><label>1</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Perrine, A.-L., Lecoffre, C., Blacher, J. and Olié, V. (2018) France S publique. L’hyper- tension artérielle en France: Prévalence, traitement et controle en 2015 et évolutions depuis 2006. Bulletin épidémiologique Hebdomadaire, No. 10, 170-179.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref2"><label>2</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">International Diabetes Federation (2019) IDF Diabetes Atlas. 9th Edition, Brussels.  
https://www.diabetesatlas.org/upload/resources/material/20200302_133351_IDFATLAS9e-final-web.pdf</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref3"><label>3</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Tankeu, A.-T., Mfeukeu Kuate, L., Nganou Gnindjio, C.-N., et al. (2017) Spécificités de la prise en charge de l’hypertension artérielle chez le patient diabétique sub- saharien. Médecine des Maladies Métaboliques, 11, 148-154.  
https://doi.org/10.1016/S1957-2557(17)30035-4</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref4"><label>4</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Draunet-Busson, C., Barbosa, S.L.-S., Rodien, P., et al. (2010) Diabète et Hypertension Artérielle. EMC—Endocrinologie—Nutrition, 21, 1-11.  
https://doi.org/10.1016/S1155-1941(10)51214-9</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref5"><label>5</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Tanguy, B. and Aboyans, V. (2012) La prise en charge du patient diabétique hypertendu. Revues Générales Diabetologie, 290, 49-53.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref6"><label>6</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Fennoun, H., El Aziz, S., Mjabber, A. and Chadli, A. (2018) Association Hypertension artérielle et diabète: à propos de 385 cas (résultats préliminaires). Annales d’Endocrinologie, 79, 514. https://doi.org/10.1016/j.ando.2018.06.1062</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref7"><label>7</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Diallo, A.A.S., Bah, M.L.Y., Barry, M., Balde, N.M. and Sylla, A. (2018) Prévalence de l’hypertension artérielle chez les diabétiques à l’unité de diabétologie de l’Hopital Régional de Kindia. Revue Africaine de Médecine Interne, 5, 50-54.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref8"><label>8</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Mbaye, M.-N., Niang, K., Sarr, A., et al. (2011) Aspects épidémiologiques du diabète au Sénégal: Résultats d’une enquête sur les facteurs de risque cardiovasculaire dans la ville de Saint-Louis. Médecine des Maladies Métaboliques, 5, 659-664.  
https://doi.org/10.1016/S1957-2557(11)70343-1</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref9"><label>9</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Houetondji, H.L.C., Alassani, A., Sonou, D.A., et al. (2018) Prévalence de l’hypertension artérielle chez les diabétiques de type 2 suivis en milieu hospitalier à Parakou en 2016.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref10"><label>10</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Guira, O., Tiéno, H., Sagna, Y., et al. (2016) Profil clinique du syndrome métabo- lique et facteurs associés à sa présence au cours du diabète de type 2 à Ouagadougou (Burkina Faso). Médecine des Maladies Métaboliques, 10, 70-74.  
https://doi.org/10.1016/S1957-2557(16)30021-9</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref11"><label>11</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Gacon, P. (2011) Diabète et hypertension artérielle; actualités 2011.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref12"><label>12</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">McLean, D.L., Simpson, S.H., McAlister, F.A. and Tsuyuki, R.T. (2006) Treatment and Blood Pressure Control in 47,964 People with Diabetes and Hypertension: A Systematic Review of Observational Studies. Canadian Journal of Cardiology, 22, 855-860. https://doi.org/10.1016/S0828-282X(06)70304-X</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref13"><label>13</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Isabelle, L.P. (2014) Haute Autorité de Santé. 71.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref14"><label>14</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Ball, J. (2015) RAS. Equivalence HbA1c-Fructosamine.  
https://www.sentinelles971.com/equivalence-hba1c-fructosamine/</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref15"><label>15</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Adler, A.I., Stevens, R.J., Neil, A., Stratton, I.M., Boulton, A.J.M. and Holman, R.R. (2002) UKPDS 59: Hyperglycemia and Other Potentially Modifiable Risk Factors for Peripheral Vascular Disease in Type 2 Diabetes. Diabetes Care, 25, 894-899.  
https://doi.org/10.2337/diacare.25.5.894</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref16"><label>16</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Ben-Hamouda-Chihaoui, M., Kanoun, F., Ftouhi, B., et al. (2011) évaluation de l’équilibre tensionnel par la mesure ambulatoire de la pression artérielle et étude des facteurs associés à un mauvais controle tensionnel chez 300 diabétiques de type 2 hypertendus traités. Annales de Cardiologie et d’Angéiologie, 60, 71-76.  
https://doi.org/10.1016/j.ancard.2010.12.004</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref17"><label>17</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">El Aassri, H., El Mghari, G. and El Ansari, N. (2014) Patients diabétiques de type 2 hypertendus: Préfèrent-ils traiter le diabète ou l’hypertension artérielle? The Pan African Medical Journal, 17, Article No. 193.  
http://www.panafrican-med-journal.com/content/article/17/193/full/  
https://doi.org/10.11604/pamj.2014.17.193.3439</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref18"><label>18</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Ngendakumana, E. and Hattaoui, M.E. (2014) Evaluation du controle de l’Hyper- tension artérielle par la MAPA chez les patients diabétiques hypertendus, 3.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref19"><label>19</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Diyane, K., Ansari, N.E., Mghari, G.E., Anzid, K. and Cherkaoui, M. (2013) Caractéristiques de l’association diabète type 2 et hypertension artérielle chez le sujet agé de 65 ans et plus. The Pan African Medical Journal, 14, Article No. 100.  
http://www.panafrican-med-journal.com/content/article/14/100/full/  
https://doi.org/10.11604/pamj.2013.14.100.1880</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref20"><label>20</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Institut national de la statistique et de la démographie (ISND) du Burkina Faso. Annuaire statistique 2016. http://cns.bf/IMG/pdf/annuaire_stat_insd_2016.pdf</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref21"><label>21</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Ikama, M.S., Nsitou, B.M., Makani, J., Nkalla-Lambi, M. and Passi-Louamba, C. (2015) Hypertension artérielle et niveau de controle à Brazzaville (Congo): Place du Holter tensionnel. Annales de Cardiologie et d’Angéiologie, 64, 76-80.  
https://doi.org/10.1016/j.ancard.2015.01.007</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref22"><label>22</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Yaméogo, N.V., Kagambèga, L.J., Millogo, G.R.C., et al. (2013) Facteurs associés à un mauvais controle de la pression artérielle chez les hypertendus noirs africains: étude transversale de 456 hypertendus burkinabé. Annales de Cardiologie et d’Angéiologie, 62, 38-42. https://doi.org/10.1016/j.ancard.2012.05.001</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref23"><label>23</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Miyagi, T., Muratani, H., Kimura, Y., et al. (2002) Increase in Pulse Pressure Relates to Diabetes Mellitus and Low HDL Cholesterol, but Not to Hyperlipidemia in Hypertensive Patients Aged 50 Years or Older. Hypertension Research, 25, 335-341.  
https://doi.org/10.1291/hypres.25.335</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref24"><label>24</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Duly-Bouhanick, B. (2018) Prise en charge de l’hypertension artérielle chez le diabétique: Objectifs et choix thérapeutiques. Corresp En Métabolismes Horm Diabètes Nutr, 6.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref25"><label>25</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Bertal Filali, K., Oulad Sayad, N. and Diouri, A. (2009) P57 Prise en charge de l’HTA chez le diabétique. Diabetes &amp; Metabolism, 35, A42.  
https://doi.org/10.1016/S1262-3636(09)71855-5</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref26"><label>26</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Stergiou, G.S., Palatini, P., Parati, G., O’Brien, E., Januszewicz, A., Lurbe, E., et al. (2021) 2021 European Society of Hypertension Practice Guidelines for Office and Out-of-Office Blood Pressure Measurement. Journal of Hypertension, 39, 1293- 1302. https://doi.org/10.1097/HJH.0000000000002843</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref27"><label>27</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Hermida, R.C., Ayala, D.E. and Portaluppi, F. (2007) Circadian Variation of Blood Pressure: The Basis for the Chronotherapy of Hypertension. Advanced Drug Delivery Reviews, 59, 904-922. https://doi.org/10.1016/j.addr.2006.08.003</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref28"><label>28</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Bauduceau, B., Bordier, L., Dupuy, O. and Mayaudon, H. (2009) La mesure ambulatoire de la pression artérielle (MAPA) chez les diabétiques. Médecine des Maladies Métaboliques, 3, 169-173. https://doi.org/10.1016/S1957-2557(09)71631-1</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref29"><label>29</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Farouqi, A., Harti, M.-A. and Nejjari, C. (2010) Prise en charge du diabète au Maroc: Résultats de l’International Diabetes Management Practices Study (IDMPS)—Vague 2. Médecine des Maladies Métaboliques, 4, 704-711.  
https://doi.org/10.1016/S1957-2557(10)70169-3</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref30"><label>30</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Délahaye, F. (2018) Recommandations de la Société européenne de cardiologie et de la Société européenne d’hypertension sur la prise en charge de l’hypertension artérielle.  
https://www.realites-cardiologiques.com/wp-content/uploads/sites/2/2019/07/Delahaye_HTA.pdf</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref31"><label>31</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Scheen, A.J. and Giet, D. (2010) Non-Observance Thérapeutique: Causes, Consé- quences, Solutions. Revue Médicale de Liège, 65, 239-245.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref32"><label>32</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Ez-Zouak, A. (2017) Les facteurs de mauvais controle de L’HTA à propos de 516 patients. Thèse de Médecine, Université Sidi Mohammed Ben Abdellah, Fès, 69.</mixed-citation></ref><ref id="scirp.130990-ref33"><label>33</label><mixed-citation publication-type="other" xlink:type="simple">Piguel, X. and Hadjadj, S. (2009) Glycemic Control and Cardiovascular Risk in Type 2 Diabetic Patients: Factual Analysis. Lett Cardiol Risque Cardiovasc.</mixed-citation></ref></ref-list></back></article>